*Μια ακόμα άγνωστη πτυχή
της Ελληνικής Επανάστασης στην Ηλεία
* Μεταξύ των σημαντικών Ηλείων αγωνιστών που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο κατά την διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης ήταν και οι αδελφοί Διάκου
*Η πολιορκία του Χλεμουτσίου και το μπουζούκι
Μεταξύ των σημαντικών Ηλείων αγωνιστών που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο κατά την διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης ήταν και οι αδελφοί Διάκου.
Η οικογένεια Διάκου αποτελούνταν από πολλά αδέλφια και είχαν συγκροτήσει μια ομάδα ισχυρών πολεμιστών με αρχηγό τον Διονύσιο Διάκο. Μαζί με σημαίνοντες αγωνιστές όπως ο Παπασταθόπουλος και ο Θρυλικός Θεόδωρος Κολοκοτρώνης έλαβαν μέρος σε πολλές μάχες όπως στο Πούσι, στον Πύργο καθώς σε Αγουλινίτσα, Σμίλα, Κλειδί, κ.α.
Στην πολιορκία του Χλεμουτσίου
Μια άγνωστη σε πολλούς πτυχή της δράσης του Διονυσίου Διάκου ήταν η συμμετοχή του στην πολιορκία του Χλεμουτσίου και το επεισόδιο που είχε με τον Ιμπραήμ Πασά.
Όπως μας περιγράφει γλαφυρά ο Γεώργιος Χρυσανθακόπουλος στο βιβλίο του « Η Ηλεία επί Τουρκοκρατίας»:
«Ο Διον. Διάκος μετά τινων εκ των υπολειμμάτων της τρομεράς εξόδου, έφθασεν εις τας ακτάς της Ηλείας και εις Γλαρέντζαν ένθα ενεκλείσθη εις το φρούριον Χλουμούτσιον πολιορκηθείς υπό του μετ’ ολίγον καταφθάσαντος Ιμβραήμ – Πασά.
(Ο Ιωάννης Διάκος αναδείχθηκε σε σημαντικό αγωνιστή – εφάμιλλος του Οδυσσέα Ανδρούτσου και συμμετείχε στην πολιορκία του Χλεμουτσίου από τον Ιμπραήμ Πασά όπου έλαβε χώρα και το επεισόδιο με το μπουζούκι).
Οι εντός του φρουρίου έβλεπον ότι η πολιορκία δεν θα διήρκη επί πολύ, διότι ούτε ενίσχυσιν θα ηδύναντο να λάβουν, ούτε τροφάς, ούτε πολεμοφόδια είχον. Η θέσις των ήτον δεινή και εσκέφθησαν να επαναλάβουν έξοδον εφάμιλλον προς την ηρωϊκήν έξοδον του Μεσολογγίου. Τούτο όμως κατέστη αδύναντον, διότι ο Ιμβραήμ, υποπτευθείς τοιούτον τι, κατέστησε στενοτέραν την πολιορκίαν. Ενήργει επιθέσεις τομακτικάς και τέλος, τοποθετήσας κλίμακας εις πολλά σημεία του φρουρίου, ηνάγκασε τους δυστυχείς πολιορκημένους να παραδοθούν άνευ ουδεμίας αντιστάσεως, οπότε ανέμενον πλέον τον θάνατον.
Ο Ιμβραήμ διέταξε και παρουσιάσθησαν άπαντες ενώπιόν του και αντί ο απαίσιος να ευσπλαγνιχθή τα ανθρώπινα αυτά ράκη, τας ανθρώπινας αυτάς σκιάς, διέταξεν όπως την επόμενην πρωϊαν, αποκεφαλισθούν άπαντες.
Οι ήρωες ήκουσαν απαθέστατα την απόφασιν του Πασά και προς ειρωνείαν δια τον επερχόμενον θάνατον επεδόθησαν εις διασκέδασιν».
(Ο Ιμπραήμ Πασάς χάρισε τη ζωή στον Διονύσιο Διάκο εξαιτίας του αριστοτεχνικού παιξίματος του μπουζουκιού από τον Έλληνα αγωνιστή).
Το μπουζούκι του Διον. Διάκου
(“O Ηλείος αγωνιστής Διονύσιος Διάκος επέζησε στην πολιορκία του Χλεμουτσίου χάρις στο μπουζούκι που βρήκε και έπαιξε. Στην φωτογραφία εικονίζεται ο Ελληνας τραγουδιστής”, το 1855 – έργο τέχνης, από τον γάλλο ζωγράφο Alexandre Βida -ένας από τους καλύτερους σχεδιαστές του 19ου αιώνα).
Τότε ο Διονύσιος Διάκος όπως περιγράφει γλαφυρά ο Γεώργιος Χρυσανθακόπουλος «έλαβεν εν μπουζούκι, το οποίον έτυχε να είναι κρεμασμένον εις τινά γωνίαν του φρουρίου και, ως ήτο άριστος παίκτης μπουζουκίου, ήρχισε να παίζει με τόσην τέχνην και με τόσον πάθος εν τη απελπισία του και εν αναμονή του θανάτου, ώστε ο Πασάς, ότε ήκουσε τους τόσον γλυκείς και περιπαθείς ήχους, αποθαυμάζων την τέχνην του Διον. Διάκου – ήτο δε και ο Πασάς άριστος παίκτης μπουζουκίου, διέταξε τον υπασπιστήν του και ωδήγησε προ αυτού τον Διάκον. Ο Διάκος όλως απαθής προσεκύνησε τούτον αναμένων ν’ ακούση την διαταγήν της αμέσου θανατώσεώς του. Αντί ‘όμως της τοιάτης διαταγής, κατάπληκτος, ήκουσε τον Πασάν να τον ερωτά πως ονομάζεται, πόθεν κατάγεται, πως ευρέθη κεκλεισμένος εις το Χλεμούτσιον και πως έφθασεν εκεί.
Ο Διον. Διάκος αναθαρρήσας κάπως, διήγηθη ότι ευρέθη πολιορκημένος εις το Μεσολόγγιον, ότι εξήλθεν εκ των πρώτων διελθών δια μέσου των εχθρικών στρατευμάτων και σωθείς περιεπλανήθη με τους ολίγους συντρόφους του έως ότου εις απελπιστικήν κατάστασιν έφθασε και ενεκλείσθη εις το Χλεμούτσιον, ένθα και συνελήφθη. Ο Ιμβραήμ αποθαυμάσας τον ηρωϊσμό του Διάκου και την αρχοντικήν αυτού εμφάνισιν, διέταξε τον υπασπιστή του να του ειπή ότι τον καλεί εις δείπνον».
«Χαλάλι σου καπετάν Διάκο είσαι ελεύθερος να πας όπου θέλεις».
Συνεχίζοντας ο Γεώργιος Χρυσανθακόπουλος αναφέρει ότι ο Ιμπραήμ Πασάς χάρισε την ζωή στον Διονύσιο Διάκο τονίζοντας χαρακτηριστικά:
«Πράγματι το εσπέραας εκλήθη εις το δείπνον, κατά την διάρκειαν του οποίου δοθείσης ευκαιρίας, έπαιξε το αγαπημένον του όργανον με τόσην τέχνην και εσκόρπισε τόσην αρμονίαν, ώστε ο Ιμβραήμ κατάπληκτος, καταμαγευμένος και πλήρης ενθουσιασμού του είπε:
«Χαλάλι σου, καπετάν Διάκο, είσαι ελεύθερος να πας όπου θέλεις και ό,τι χάρι θέλεις, να μου την ζητήσεις».
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ιμπραήμ χάρισε την ζωή στον Διονύσιο Διάκο.
Οι αδελφοί Διάκου
Από τους αδελφούς Διάκου, πλην του Διονυσίου που απεβίωσε από φυσικό θάνατο, οι υπόλοιποι έπεσαν ηρωϊκά σε διάφορες μάχες κατά την διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης.
Ο Ιωάννης Διάκος αναδείχθηκε σε σημαντικό αγωνιστή – εφάμιλλος του Οδυσσέα Ανδρούτσου αφού με 27 γενναίους πολεμιστές κατέλαβε τον μικρό ναό του Σωτήρος παρά τον Αλφειόν ποταμό για να εμποδίσει την διέλευση εκείθεν της στρατιάς του Ιμπραήμ Πάσα ώστε να δώσει την ευκαιρία στα γυναικόπαιδα του Πύργου και της Αγουλινίτσας να απομακρυνθούν προς τη λίμνη. Μετά την αποκατάσταση, η κυβέρνηση παραχώρησε στην οικογένεια Διάκου εκτάσεις γαιών.
