Του Παναγιώτη Κακαλέτρη
(Καθηγητής, σύμβουλος επιχειρήσεων, συγγραφέας)
Η Επανάσταση του 1821 αποτελεί αδιαμφισβήτητα ένα από τα κορυφαία γεγονότα της ένδοξης Ελληνικής Ιστορίας. Η τουρκική κατοχή του ελλαδικού χώρου ‒η οποία ξεκίνησε στις αρχές του 15ου αιώνα και επισφραγίστηκε με την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, στις 29 Μαΐου του 1453‒ διήρκεσε σχεδόν 4 αιώνες, προκαλώντας καταστροφικές συνέπειες στους Έλληνες.
Ήδη από τα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας και καθόλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο ελληνικός πληθυσμός, έχοντας κυρίως ως επίκεντρο την Πελοπόννησο, αλλά και άλλες περιοχές της χώρας, είχε εξεγερθεί αρκετές φορές. Δυστυχώς, όμως, όλες αυτές οι προσπάθειες, είτε λόγω αναποτελεσματικής οργάνωσης είτε λόγω απουσίας στήριξης από ισχυρούς συμμάχους, απέτυχαν, με αποτέλεσμα τα αντίποινα των Τούρκων να είναι τρομακτικά για τον πληθυσμό. Παρ’ όλα αυτά, οι Έλληνες, διατηρώντας πάντα άσβεστη τη φλόγα της ελευθερίας, την εθνική τους συνείδηση και τη θρησκευτική πίστη τους, ποτέ δεν το έβαλαν κάτω.
Πρεσβευτές αυτού του ακατάβλητου πνεύματος και της αέναης αντίδρασης απέναντι στην τουρκική καταπίεση ήταν διαχρονικά οι κλέφτες, οι οποίοι, με αφετηρία τους τις ορεινές και δυσπρόσιτες περιοχές, χτυπούσαν ανελέητα τους κατακτητές και τους συμμάχους τους, προστατεύοντας με αυτόν τον τρόπο τους φτωχούς αγροτικούς πληθυσμούς. Τελικά, τον Μάρτιο του 1821, το πλήρωμα του χρόνου ήρθε. Μετά από πολυετείς προετοιμασίες της Φιλικής Εταιρείας, η οποία είχε ιδρυθεί ήδη από τα τέλη του 1814, όλα φαίνονταν να είναι έτοιμα για την έναρξη του Αγώνα. Εκατοντάδες Έλληνες ‒από τις τάξεις των προεστών, ιερέων, κλεφτών, αρματωλών, εμπόρων, αγροτών και πολιτών‒ είχαν μυηθεί στον εθνικό σκοπό και είχαν προετοιμαστεί για τη μεγάλη αυτή στιγμή. Στα τέλη του 1820, οι μυημένοι είχαν πληροφορηθεί ότι η Επανάσταση θα κηρυσσόταν επισήμως στις 25 Μαρτίου του 1821 και επίκεντρό της θα ήταν η Πελοπόννησος. Παρά τον δισταγμό και την αβεβαιότητα που ένιωθαν αρκετοί, δεδομένης και της πρόσφατης πικρής εμπειρίας των Ορλωφικών του 1770, η πορεία που είχαν χαράξει δεν μπορούσε πλέον να αντιστραφεί.
Μία από τις αποφασιστικότερες στιγμές κατά την έναρξη της Επανάστασης ήταν η απελευθέρωση της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου του 1821, όπου ο Κολοκοτρώνης έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο. Τις προηγούμενες ημέρες οι Έλληνες είχαν διαδώσει φήμες στη Μεσσηνία, σύμφωνα με τις οποίες από μέρα σε μέρα η πόλη θα δεχόταν μεγάλη ληστρική επιδρομή από κλέφτες. Οι φήμες αυτές προκάλεσαν μεγάλη ανησυχία στον Τούρκο διοικητή της πόλης, καθώς η τουρκική φρουρά της πόλης αριθμούσε μόλις 150 άνδρες. Τότε, οι Μανιάτες εντέχνως τον έπεισαν να δεχθεί ενισχύσεις από 150 ένοπλους δικούς τους, οι οποίοι θα έμπαιναν στην πόλη, προκειμένου να ενισχύσουν την άμυνά της. Ο Τούρκος επικεφαλής πείστηκε, και έτσι, στις 20 Μαρτίου, οι πρώτοι Μανιάτες πολεμιστές, υπό την αρχηγία του Ηλία Μαυρομιχάλη, γιου του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, εισήλθαν στην πόλη.
Ακολούθησαν και άλλες στρατιωτικές ενισχύσεις, και στις 23 του μηνός, η πόλη είχε πλέον περικυκλωθεί από σχεδόν 2.000 Έλληνες μαχητές, υπό την αρχηγία των Κολοκοτρώνη, Πετρόμπεη, Παπαφλέσσα, Νικηταρά και άλλων, ενώ και στο εσωτερικό της πόλης είχαν συγκεντρωθεί υπέρτερες ελληνικές δυνάμεις. Όταν οι Τούρκοι συνειδητοποίησαν _πολύ αργά_ την παγίδα που τους είχαν στήσει οι Έλληνες, υποχρεώθηκαν να παραδώσουν την πόλη με μια έγγραφη συμφωνία. Ακολούθησε πανηγυρική δοξολογία στις όχθες του ποταμού της πόλης, Νέδοντα, την οποία παρακολούθησαν χιλιάδες συγκινημένοι Έλληνες από τη Μεσσηνία και τις γύρω περιοχές, ενώ στον βυζαντινό ναό των Αγίων Αποστόλων της πόλης οι ιερείς ευλόγησαν τις σημαίες των επαναστατών και οι αγωνιστές ορκίστηκαν να δώσουν τη ζωή τους για τον Αγώνα. Στην πόλη συγκροτήθηκε και το πρώτο επίσημο διοικητικό όργανο της Επανάστασης, η «Μεσσηνιακή Γερουσία», με την ηγεσία να δίνεται τιμητικά στον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη ‒ τον μέχρι τότε Μπέη της Μάνης και σημαντική μορφή του Αγώνα.
Σύντομο Βιογραφικό
Ο Δρ. Παναγιώτης Κακαλέτρης είναι Διδάκτωρ Επιχειρησιακής Στρατηγικής στο Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διαθέτει πτυχίο στο Μάρκετινγκ και την Επικοινωνία και κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο ΜΒΑ στη Διοίκηση Επιχειρήσεων επίσης από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εργάζεται ως καθηγητής στην ιδιωτική Ανώτατη Εκπαίδευση, σε ιδιωτικά Πανεπιστήμια και Κολλέγια. Είναι παράλληλα ιδιοκτήτης της εταιρείας Messinian Training and Consulting, η οποία ειδικεύεται στη διοργάνωση εκπαιδευτικών σεμιναρίων για στελέχη επιχειρήσεων, αλλά και στην παροχή υπηρεσιών συμβουλευτικής στα πεδία του Μάρκετινγκ, της Λογιστικής, της Κοστολόγησης, των Πωλήσεων και της Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού. Ο Δρ. Κακαλέτρης έχει συγγράψει τα βιβλία «Μαθήματα Διοίκησης και Ηγεσίας από τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη» (Εκδόσεις Γκοβόστη, 2021), «Μαθήματα Διοίκησης και Ηγεσίας από τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη» (Εκδόσεις Γκοβόστη, 2024) και “Ομήρου Οδύσσεια: Crisis Management στο Tαξίδι προς την Ιθάκη” (Εκδόσεις Μπαρμπουνάκης, 2025). Κατάγεται από την Καλαμάτα
