*ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) ξεκίνησε έρευνα για τα βιολογικά στην χώρα μας από το 2019 έως το 2026.
Αφορά στο αν υπήρξαν ελλείψεις ελέγχων στα προγράμματα βιολογικών και αν υπάρχει αξιοπιστία δεδομένων.
Θα ερευνήσει αν το υφιστάμενο σύστημα διαχείρισης στην χώρα μας παρέχει επαρκείς διασφαλίσεις ότι οι πληρωμές για τη βιολογική παραγωγή κατευθύνονται αποκλειστικά σε επιλέξιμους δικαιούχους.
Η έρευνα θα επικεντρωθεί σε εικονικές αιτήσεις, ψευδείς δηλώσεις και παράνομες συμπράξεις. Θα απαντήσει στο ερώτημα αν οι κίνδυνοι με ψευδείς δηλώσεις για ένταξη στο πρόγραμμα εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα. Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας θα βρεθεί το ΥπΑΑΤ (έκδοση προσκλήσεων) ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ (έλεγχοι) και ο ΟΠΕΚΕΠΕ (δηλώσεις ΟΣΔΕ).
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, πρόκειται να ερευνηθούν όσοι είχαν πρόσβαση στους ελέγχους των βιολογικών και να εξεταστούν όλα τα ηλεκτρονικά αρχεία. Επίσης θα εξετάσει αναφορές για «κύκλους», που μετά την προκήρυξη του 2018, παρότρυναν παραγωγούς να υποβάλλουν αίτηση ένταξης για την είσπραξη ενισχύσεων.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα απαντήσει στο ερώτημα αν τα κοινοτικά χρήματα πήγαιναν στους βιοκαλλιεργητές για την αναπλήρωση του εισοδήματος και την αύξηση της παραγωγής τους ή έγινε κατασπατάληση από άτομα που δεν είχαν σχέση με την παραγωγή βιολογικών προϊόντων
Η έρευνα ξεκίνησε μετά από καταγγελίες που υπήρξαν στην EPPO αλλά και την κατάθεση της 40σέλιδης έκθεσης της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας (DG AGRI), που κοινοποιήθηκε στις ελληνικές αρχές, στις 14 Σεπτεμβρίου (μετά από ελέγχους που διενεργήθηκαν τον Ιούλιο του 2026).
Κεντρικό εύρημα της συγκεκριμένης έκθεσης είναι ότι το υφιστάμενο σύστημα δεν παρέχει επαρκείς διασφαλίσεις ότι οι ενισχύσεις για τα βιολογικά προϊόντα κατανέμονται αποκλειστικά σε δικαιούχους που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Σοβαρές αδυναμίες στην πιστοποίηση
Όπως αναφέρει η Κομισιόν, ενώ η κατοχή έγκυρου πιστοποιητικού βιολογικής παραγωγής αποτελεί απαράβατη προϋπόθεση για την είσπραξη ενισχύσεων στο πλαίσιο της ΚΑΠ, οι έλεγχοι αποκάλυψαν εκτεταμένη αποδιοργάνωση.
Κατά τη διάρκεια του ελέγχου, οι ευρωπαϊκοί επιθεωρητές εντόπισαν περισσότερα προβλήματα στη διαχείριση των πιστοποιητικών.
Στην Ελλάδα λειτουργούν 16 διαπιστευμένοι φορείς πιστοποίησης και ελέγχου βιολογικών προϊόντων, υπό την εποπτεία του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.
Ο εποπτικός φορέας (ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ) και το ΥπΑΑΤ βρέθηκαν χωρίς εγκεκριμένες, τεκμηριωμένες διαδικασίες επαλήθευσης ελέγχου.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι δεν ελέγχονταν ουσιαστικά οι διορθωτικές ενέργειες των Φορέων Πιστοποίησης.
Στην έκθεση αναφέρεται και η περίπτωση φορέα πιστοποίησης που βρισκόταν σε αναστολή και, σύμφωνα με τα δεδομένα του συστήματος TRACES, εξακολούθησε να εκδίδει πιστοποιητικά. Οι ελεγκτές καταγράφουν 388 πιστοποιητικά που εμφανίζονταν σε ισχύ κατά την περίοδο της αναστολής, καθώς και 146 πιστοποιητικά που εκδόθηκαν κατά την ίδια περίοδο, αλλά είχαν ημερομηνία έναρξης ισχύος πριν από αυτή.
Προβλήματα με τα στοιχεία
Σοβαρές αποκλίσεις παρουσιάζονται και στην αποτύπωση των στοιχείων του κλάδου των βιολογικών.
Για το τέλος του 2025, έγγραφο του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ ανέφερε 86.485 επιχειρήσεις με πιστοποιητικό, ενώ ο υπολογισμός της DG AGRI, βάσει καταλόγου των ελληνικών αρχών, έδινε 100.306 επιχειρήσεις με πιστοποιητικό, εξαιρουμένων όσων είχαν αποχωρήσει ή τεθεί σε αναστολή.
Για το 2024 εμφανίζονται αντίστοιχα αριθμοί 81.205 και 122.232 επιχειρήσεων σε διαφορετικά έγγραφα.
Η απουσία λειτουργικής, ολοκληρωμένης βάσης δεδομένων, τονίζει η Κομισιόν, δυσχεραίνει τη διασταύρωση και την επαλήθευση αυτών των πληροφοριών.
Πιστοποιήσεις στην φυτική παραγωγή
Η έκθεση περιλαμβάνει και συγκεκριμένο παράδειγμα πρόωρης πιστοποίησης ελαιοκαλλιέργειας.
Σε μία από τις 12 περιπτώσεις που εξετάστηκαν, είχε χορηγηθεί πιστοποίηση βιολογικής παραγωγής πριν συμπληρωθεί η τριετής περίοδος μετατροπής.
Ο οργανισμός πληρωμών εντόπισε το πρόβλημα και δεν κατέβαλε την ενίσχυση διατήρησης για το 2025.
Ωστόσο, η DG AGRI θεωρεί ότι αυτή η περίπτωση αποκαλύπτει την αδυναμία της πιστοποίησης, η οποία ενδέχεται να μην εντοπίζεται πάντοτε πριν από την πληρωμή.
Προβλήματα στη χρήση βοσκοτόπων
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην έρευνα, οι ελληνικές αρχές θεωρούσαν «εκτός ελέγχου και εκ κατασκευής» όλους τους κοινόχρηστους βοσκοτόπους ως βιολογικούς, χωρίς να ελέγχουν αν πληρούνται οι προϋποθέσεις (όπως η μη χρήση μη εγκεκριμένων ουσιών για 3 έτη ή ο διαχωρισμός από ζώα μη βιολογικής εκτροφής).
Σημαντικό κεφάλαιο της έκθεσης αφορά τους κοινόχρηστους βοσκότοπους και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται για την καταβολή ενισχύσεων. Σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς ελεγκτές, οι ελληνικές αρχές δεν διασφάλισαν σε όλες τις περιπτώσεις ότι οι κοινόχρηστοι βοσκότοποι πληρούν τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για τη βιολογική παραγωγή.
Κατά το έτος υποβολής αιτήσεων 2025 εντοπίστηκαν περιπτώσεις στις οποίες βοσκότοποι κατανεμήθηκαν σε δικαιούχους εκτός της προβλεπόμενης περιφερειακής ενότητας, ενώ αντίστοιχο ζήτημα εντοπίζεται και στην Κρήτη. Το γεγονός αυτό δημιουργεί αμφιβολίες ως προς το αν οι δικαιούχοι άσκησαν την απαιτούμενη γεωργική δραστηριότητα στις συγκεκριμένες εκτάσεις.
ΠΗΓΗ: Agrotypos.gr
