*Τα συν και τα πλην του πλαισίου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 μαζί με τις προτάσεις, που έχουν κατατεθεί μέχρι στιγμής, αναλύθηκαν από τους αρμόδιους γενικούς γραμματείς του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Επιμέλεια:
Θεόδωρος Λάμπρος
Τα συν και τα πλην του πλαισίου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 μαζί με τις προτάσεις, που έχουν κατατεθεί μέχρι στιγμής, αναλύθηκαν από τους αρμόδιους γενικοί γραμματείς του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αργυρώ Ζέρβα και Αντώνη Φιλιππή, στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής.
Η τελική πρόταση δεν έχει ολοκληρωθεί, ωστόσο με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, τονίστηκαν τα εξής:
ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΙΣ: Με τη νέα ΚΑΠ 2028-34 η βασική ενίσχυση, η αναδιανεμητική και η ενίσχυση για τους νέους παραγωγούς εντάσσονται στον ίδιο κουμπαρά. Αυτές οι επιδοτήσεις θα μειωθούν, πλην των ενισχύσεων για νέους παραγωγούς.
ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ: Η εισοδηματική ενίσχυση θα είναι μικρότερη αλλά θα υπάρξει ιδιαίτερη μέριμνα για τους νέους παραγωγούς, τις γυναίκες και τις μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις.
ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΕΣ: Προβλέπεται να ενισχυθούν δημοσιονομικά και να δοθεί ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σ΄ αυτές με τη νέα ΚΑΠ μετά το 2028.
ΝΕΟΙ ΓΕΩΡΓΟΙ: Σήμερα το πρόγραμμα Νέων Γεωργών μπορεί να φτάσει ως τα 42.500 ανά δικαιούχο, πέρα από τις άμεσες ενισχύσεις. Στη νέα ΚΑΠ η συμπληρωματική στήριξη των νέων γεωργών ενσωματώνεται μαζί με τη βασική αρχή και την αναδιανεμητική ενίσχυση στο νέο σύστημα περιορισμένης και περισσότερο στοχευμένης εισοδηματικής στήριξης. Όμως, οι γεωργοί νεαρής ηλικίας θα τύχουν ευνοϊκής μεταχείρισης, από άποψη κονδυλίων.
ΕΜΠΟΔΙΑ ΕΙΣΟΔΟΥ: Απαιτείται όμως, προσοχή, διότι η πρόταση της επιτροπής προβλέπει την υποχρεωτική εκπόνηση ειδικής μελέτης για τα εμπόδια εισόδου και παραμονής των νέων παραγωγών στον πρωτογενή τομέα ώστε οι παρεμβάσεις των κρατών – μελών να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα και ν’ αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα τα ζητήματα πρόσβασης στη γη, χρηματοδότηση, τη γνώση και τη διαδοχή των εκμεταλλεύσεων. Οι νέοι θα έχουν προτεραιότητα και στα επενδυτικά μέτρα.
ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΣΤΗΡΙΞΗ: Στις προτάσεις της Ελλάδας προτείνεται στοχευμένη στήριξη στην κτηνοτροφία και τις ζωοτροφές, για λόγους ανθεκτικότητας και επισιτιστικής ασφάλειας.
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ: Προτεραιότητα δίνει στα επενδυτικά μέτρα, όπως είναι τα σχέδια βελτίωσης και οι δράσεις συμβουλευτικής. Προβλέπονται και στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία αλλά δεν ξεκαθαρίστηκε ποια θα είναι.
ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ – ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ: Το κομμάτι των φιλοπεριβαλλοντικών ενισχύσεων για βιολογικά, γεωργία ακριβείας, οικολογικά σχήματα τοποθετείται πλέον σε έναν κουμπαρά αντί για πυλώνα Ι και πυλώνα ΙΙ. Χρηματοδοτούνται δράσεις για τη βιοποικιλότητα, τη διατήρηση και ανάπτυξη γενετικών πόρων, την ευζωία των ζώων, τη μείωση των ροών και την προστασία ιδιαίτερων αγροτικών οικοσυστημάτων. Στη νέα ΚΑΠ προβλέπεται συγχώνευση των παρεμβάσεων σ’ ένα ενιαίο πλαίσιο, επιδιώκοντας μεγαλύτερη απλούστευση και ευκολότερη εφαρμογή.
(Τα συν και τα πλην του πλαισίου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 μαζί με τις προτάσεις, που έχουν κατατεθεί μέχρι στιγμής, αναλύθηκαν από τους αρμόδιους γενικοί γραμματείς του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αργυρώ Ζέρβα και Αντώνη Φιλιππή, στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής).
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ: Σήμερα η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) στηρίζει την ανταγωνιστικότητα του αγροδιατροφικού τομέα μέσω ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων. Σχετίζονται με μέτρα, που συμβάλλουν στον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων, τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη μείωση του κόστους παραγωγής. Σ΄ αυτά υπάγονται τα σχέδια Βελτίωσης, η μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, τα τομεακά προγράμματα και τα έργα υποδομών στις αγροτικές περιοχές. Πλέον αλλάζει ο τρόπος χρηματοδότησης. Οι επενδύσεις που αφορούν άμεσα τους αγρότες παραμένουν εντός του προϋπολογισμού της ΚΑΠ. Όμως οι δημόσιες υποδομές και ορισμένα αναπτυξιακά προγράμματα θα χρηματοδοτούνται μέσω του ενιαίου ταμείου κάθε κράτους-μέλους. Πρόκειται για κρίσιμο ζήτημα, που δεν ευνοεί τους ανθρώπους της υπαίθρου για κράτη, όπως η Ελλάδα.
ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ – ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ – ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ: Στην παλαιά ΚΑΠ υπήρχαν μέτρα για συλλογικές δράσεις, κατάρτιση, συμβουλευτική υποστήριξη και διασύνδεση της έρευνας με την παραγωγή. Τα μέτρα αυτά τηρούνται και στη νέα ΚΑΠ. Όμως, οι παρεμβάσεις αυτές δεν μπαίνουν στον κουμπαρά – οριοθετημένο προϋπολογισμό για τη νέα ΚΑΠ. Μπαίνουν σ΄ ένα ενιαίο ταμείο εθνικών σχεδίων περιφερειακής και εταιρικής σχέσης. Έτσι, τα χρήματα αυτά θα εξαρτηθούν κι από την ετοιμότητα του ελληνικού κράτους.
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: Τα μέτρα αυτά αφορούν κυρίως στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, στη βελτίωση του δημογραφικού, στην τόνωση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στην ύπαιθρο και στην ανάπτυξη θέσεων εργασίας στις αγροτικές περιοχές. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διατηρεί τις σχετικές παρεμβάσεις εντός κανονισμού. Προβλέπει όμως χρηματοδότηση εκτός του οριοθετημένου προϋπολογισμού αλλά μέσω του ενιαίου ταμείου των εθνικών σχεδίων περιφερειακής και εταιρικής σχέσης.
(Στις προτάσεις της Ελλάδας προτείνεται στοχευμένη στήριξη στην κτηνοτροφία και τις ζωοτροφές, για λόγους ανθεκτικότητας και επισιτιστικής ασφάλειας).
ΚΟΝΔΥΛΙΑ: Ο κοινοτικός προϋπολογισμός δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη. Για την Κοινή Αγροτική Πολιτική σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται ελάχιστο, δεσμευμένο χρηματοδοτικό ποσό, ύψους περίπου 300 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, που προβλέπονται για το Unity Safety Net.
ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ: Υποχρεωτικά, το 10% των πόρων των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων (ΕΠΕΣ) εταιρικής σχέσης, θα πρέπει να κατευθύνονται προς αγροτικές περιοχές. Επίσης, προβλέπεται να δοθούν πιο γρήγορα πόροι, που είχαν αρχικά προβλεφθεί για την ενδιάμεση αναθεώρηση των ΕΠΕΣ, το 2031. Τα κονδύλια υπολογίζεται πως θα «τρέξουν» προς τους αγρότες και τις αγροτικές περιοχές, ήδη από την έναρξη της νέας προγραμματικής περιόδου, αντί για πολύχρονες αναμονές.
