*Οι τιμές βασικών αγαθών όπως κρέας, φρούτα, λαχανικά, γάλα ζυμαρικά καταγράφουν στη χώρα μας έως και τέσσερις φορές υψηλότερο ρυθμό αύξησης σε σχέση με την Ευρωζώνη
*Κώστας Λεβέντης – Πρόεδρος Επιμελητηρίου Ηλείας
«Η Ηλεία έχει ανάγκη από μια οικονομία
που δεν θα αρκείται στην επιβίωση»
Γράφουν οι Θεόδωρος Λάμπρος – Μιχάλης Δημητρόπουλος
Από την ώρα που οι ένοπλες δυνάμεις ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησαν να εκτοξεύουν ρουκέτες για να πλήξουν το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, άρχισαν ως άλλες «ρουκέτες» την ιλιγγιώδη πορεία τους προς τα πάνω οι τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα συμπαρασύροντας ταυτόχρονα και τις τιμές προς τα πάνω σε μια σειρά άλλων αγαθών και υπηρεσιών. Η νέα πληθωριστική κρίση, βεβαίως παρατηρείται σε παγκόσμιο επίπεδο και σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), ο πληθωρισμός τον Απρίλιο στις χώρες – μέλη του διαμορφώθηκε σε 4,4% από 4% τον Μάρτιο.
Το πρόβλημα όμως στη χώρα μας είναι ότι συγκαταλέγεται στις χώρες όπου ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε σε σύγκριση με τον Μάρτιο κατά μια ποσοστιαία μονάδα εντάσσοντας την χώρα μας σε μια ομάδα με μόνο τέσσερα μέλη (Βέλγιο, Ιταλία, Χιλή και Τουρκία).
Αποκαλυπτικά τα στοιχεία
σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες
Ακόμη δε πιο αποκαλυπτικά είναι τα επιμέρους στοιχεία για τις ετήσιες μεταβολές των τιμών σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες σε Ελλάδα και Ευρωζώνη.
Η τιμή του κρέατος στην Ελλάδα τον Απρίλιο ήταν αυξημένη σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν κατά 11,8% ενώ στην Ευρωζώνη κατά 6,7%.
Η τιμή του φρέσκου γάλακτος στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 4.4% όταν στην Ευρωζώνη είχε υποχωρήσει το ίδιο διάστημα κατά 1,7%.
Η τιμή των τυριών αυξήθηκε στην Ελλάδα κατά 3,5% ενώ στην Ευρωζώνη υποχώρησε κατά 1%.
Επίσης ακόμη και αν δεχθούμε ότι οι αυξήσεις στο κρέας πυροδοτούνται από τις μεγάλες εισαγωγές μοσχαρίσιου κρέατος και από τις διαταραχές που έχουν επιφέρει στον εφοδιασμό της αγοράς με αιγοπρόβειο κρέας οι ζωονόσοι, ποια είναι η εξήγηση για το γεγονός ότι οι τιμές των εσπεριδοειδών εκτοξεύτηκαν κατά 18% στην Ελλάδα, αλλά κατά 7,5% στην Ευρωζώνη, των λαχανικών κατά 7,3% στην Ελλάδα, αλλά κατά 3,2% στην Ευρωζώνη; Ή για πιο λόγο η τιμή της σοκολάτας αυξήθηκε κατά 7,7% στην Ελλάδα και κατά 5,7% στην Ευρωζώνη, όταν όλες οι χώρες στην Ευρώπη εισάγουν κακάο, αφού αυτό παράγεται μόνο σε χώρες της Δυτικής Αφρικής και σε κάποιες της Νότιας Αμερικής; Και ο κατάλογος δυστυχώς δεν περιορίζεται σε αυτά τα προϊόντα, αλλά επεκτείνεται σε αρκετά ακόμα.
Ράλι τιμών πριν τον πόλεμο
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τιμές που ξεκίνησαν να ανεβαίνουν από το φθινόπωρο του 2021, απόρροια της επανεκκίνησης της οικονομίας μετά την πανδημία και των δυσχερειών εφοδιασμού της λόγω των προβλημάτων στην παραγωγή της Κίνας και στη συνέχεια ως συνέπεια του πολέμου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, δεν επανήλθαν ποτέ στα προηγούμενα επίπεδα.
Μπορεί μετά το σοκ της ενεργειακής κρίσης του 2022 να υπήρξε αποκλιμάκωση των τιμών σε καύσιμα, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια, αλλά ποτέ ξανά στα προ του 2022 επίπεδα.
Μπορεί μετά το σοκ της ενεργειακής κρίσης του 2022 να υπήρξε αποκλιμάκωση των τιμών σε καύσιμα, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια, αλλά ποτέ ξανά στα προ του 2022 επίπεδα, ενώ σε καμία περίπτωση δεν υπήρξε αποκλιμάκωση τιμών σε τρόφιμα και υπηρεσίες.
Μεγάλες στρεβλώσεις στην αγορά οπωροκηπευτικών
Ακόμη, βεβαίως μεγαλύτερες είναι οι στρεβλώσεις που παρατηρούνται στην αγορά νωπών οπωροκηπευτικών.
Η απουσία μεγάλων αγροτικών συνεταιρισμών με καθετοποιημένη λειτουργία – παραγωγή, συσκευασία, διανομή και εμπορία σε σούπερ μάρκετ, αλλά και μικρότερα σημεία πώλησης – διατηρεί σε πολύ ισχυρή θέση στους χονδρέμπορους: αυτοί μεσολαβούν κυρίως μέσω των κεντρικών αγορών για την πώληση των προϊόντων στους εμπόρους των λαϊκών αγορών, προμηθεύουν τα σούπερ μάρκετ σε ποσοστά που κυμαίνονται από 45% έως 75%, αναλόγως του προϊόντος, αλλά και τα μεμονωμένα οπωροπωλεία.
Επιβαρυντικός παράγοντας
η αύξηση χρεώσεων
σε υπηρεσίες τουρισμού
Σημαντικά επιβαρυντικός παράγοντας του πληθωρισμού στην Ελλάδα είναι η αύξηση των χρεώσεων σε υπηρεσίες, ειδικά σε ό,τι σχετίζεται με τον τουρισμό – από καταλύματα και εστίαση μέχρι μετακινήσεις – αύξηση η οποία οφείλεται όχι μόνο σε έκτακτους παράγοντες, αλλά και στην ενισχυμένη ζήτηση από ξένους επισκέπτες.
Σύμφωνα μάλιστα με παλαιότερη μελέτη της Εθνικής Τράπεζας, οι χρεώσεις αυτές γίνονται ανεκτές από επισκέπτες με υψηλά εισοδήματα. Με άλλα λόγια, αφού δεν πλήττεται η ζήτηση, οι χρεώσεις παραμένουν υψηλές, ενώ φέτος υπάρχει για τους επαγγελματίες που τις παρέχουν και το επιχείρημα της αύξησης του λειτουργικού κόστους, απόρροια της κατακόρυφης αύξησης των τιμών στα καύσιμα.
Συντηρούνται οι υψηλές
πληθωριστικές πιέσεις
Σε μια οικονομία όπου η ζήτηση έχει αυξηθεί σε μεγαλύτερο ποσοστό από ό,τι η συνολική παραγωγική δυνατότητα της οικονομίας, γεγονός που οδηγεί και σε υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές, τα περιθώρια ή μάλλον η βάση αιτιολόγησης ανατιμήσεων τόσο των αγαθών και υπηρεσιών όσο και των αμοιβών των συντελεστών παραγωγής διευρύνονται συντηρώντας υψηλά τις πληθωριστικές πιέσεις.
Οι λάθος πολιτικές οδηγούν
στην διατήρηση
των τιμών σε υψηλά επίπεδα
Σε αυτό το περιβάλλον, η κύρια λογική που διέπει τις ασκούμενες έως τώρα πολιτικές – είτε αυτή αφορά τις τιμές στα τρόφιμα και υπηρεσίες είτε στα ενοίκια των κατοικιών, τα οποία εξακολουθούν μα αυξάνονται με υπερδιπλάσιο ρυθμό από ό,τι στην Ευρωζώνη, είναι η χορήγηση έκτακτων επιδομάτων.
Η αύξηση των τιμών αυξάνει τα φορολογικά έσοδα από ΦΠΑ, τα οποία αναδιανέμονται με τη μορφή επιδομάτων σε συγκεκριμένες εισοδηματικές κατηγορίες.
Η πολιτική αυτή, πέρα από το γεγονός ότι αφήνει εκτός μέτρων σημαντική μερίδα της λεγόμενης μεσαίας τάξης και εμπεριέχει, πάντα τον κίνδυνο «επιβράβευσης» πολιτών που φοροδιαφεύγουν και εμφανίζουν ψευδώς χαμηλά εισοδήματα, ενισχύει τη ζήτηση, οδηγώντας νομοτελειακά στη διατήρηση – αν όχι περεταίρω αύξηση – των τιμών σε υψηλά επίπεδα.
Κώστας Λεβέντης – Πρόεδρος Επιμελητηρίου Ηλείας
«Η Ηλεία έχει ανάγκη από μια οικονομία που δεν θα αρκείται στην επιβίωση»
«Η ακρίβεια παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της καθημερινότητας. Δεν επηρεάζει μόνο το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, αλλά και τη λειτουργία της ίδιας της αγοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Ηλεία, όπου η τοπική οικονομία στηρίζεται στον μικρό επαγγελματία, στην οικογενειακή επιχείρηση, στον αγρότη, στον έμπορο και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα για την ενίσχυση των εισοδημάτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο κατώτατος μισθός από τα 650 ευρώ το 2019 έχει φτάσει στα 920 ευρώ το 2026, δηλαδή έχει αυξηθεί σωρευτικά κατά περίπου 41,5%. Πρόκειται ασφαλώς για μια θετική εξέλιξη, η οποία στηρίζει εργαζόμενους και νοικοκυριά.
Όμως η πραγματικότητα της αγοράς δείχνει ότι η προσπάθεια δεν μπορεί να σταματήσει εδώ. Μετά από μια περίοδο χαμηλού πληθωρισμού, η ελληνική οικονομία βρέθηκε αντιμέτωπη με ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις: 9,3% το 2022, 4,2% το 2023, 3% το 2024, 2,9% το 2025, ενώ τον Μάιο του 2026 ο πληθωρισμός κινήθηκε ξανά σε υψηλά επίπεδα, κοντά στο 5%. Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος των αυξήσεων στα εισοδήματα απορροφάται από τις αυξημένες τιμές σε βασικά αγαθά, ενέργεια, μεταφορές, στέγαση και υπηρεσίες.
Για τα νοικοκυριά, η ακρίβεια σημαίνει περιορισμό επιλογών. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σημαίνει αύξηση κόστους, πίεση στη ρευστότητα και δυσκολία να διατηρήσουν ανταγωνιστικές τιμές χωρίς να συμπιέσουν την ίδια τους τη βιωσιμότητα. Η μικρή επιχείρηση βρίσκεται συχνά ανάμεσα σε δύο πιέσεις: από τη μία θέλει και πρέπει να στηρίξει καλύτερους μισθούς, από την άλλη αντιμετωπίζει αυξημένο κόστος ενέργειας, πρώτων υλών, μεταφορών, χρηματοδότησης, φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων.
Γι’ αυτό η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο επιδοματική ή αποσπασματική. Χρειάζεται μια πιο ολοκληρωμένη πολιτική που θα συνδέει την αύξηση των εισοδημάτων με την αύξηση της παραγωγικότητας και τη μεγέθυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Μισθοί που αυξάνονται με σταθερό και βιώσιμο τρόπο προϋποθέτουν επιχειρήσεις πιο παραγωγικές, πιο εξωστρεφείς, καλύτερα χρηματοδοτούμενες και τεχνολογικά αναβαθμισμένες.
Πρέπει, επομένως, να ενταθούν οι παρεμβάσεις για τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους, τη βελτίωση της πρόσβασης των ΜμΕ σε χρηματοδότηση, την ενίσχυση επενδύσεων σε ψηφιακό μετασχηματισμό, ενέργεια, καινοτομία και κατάρτιση, καθώς και τη δημιουργία κινήτρων ώστε οι μικρές επιχειρήσεις να μπορούν να μεγαλώσουν, να συνεργαστούν, να εξάγουν και να δημιουργήσουν καλύτερες θέσεις εργασίας.
Η Ηλεία έχει ανάγκη από μια οικονομία που δεν θα αρκείται στην επιβίωση, αλλά θα δημιουργεί προοπτική. Η στήριξη του εισοδήματος των εργαζομένων και η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δεν είναι δύο ξεχωριστοί στόχοι. Είναι η ίδια στρατηγική: μια οικονομία με ισχυρότερες επιχειρήσεις, καλύτερες δουλειές, υψηλότερη παραγωγικότητα και πραγματική ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών.
Το Επιμελητήριο Ηλείας θα συνεχίσει να αναδεικνύει με τεκμηρίωση τα προβλήματα της αγοράς και να διεκδικεί πολιτικές που στηρίζουν τα νοικοκυριά, προστατεύουν τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και διαμορφώνουν συνθήκες βιώσιμης ανάπτυξης για τον τόπο».
Ηλίας Ξανθούλης – Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Πύργου
«Δεν υπάρχει αγοραστική κίνηση»
Για το μείζον θέμα της ακρίβειας μίλησε στην «ΠΡΩΤΗ» ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Πύργου Ηλίας Ξανθούλης που σημείωσε τα εξής:
«Δυστυχώς μέρα με την μέρα, χρόνο με τον χρόνο η κατάσταση δεν βελτιώνεται αλλά αντιθέτως χειροτερεύει. Η ακρίβεια πλέον έχει χτυπήσει κόκκινο. Αυτό οφείλεται στον πληθωρισμό και στις τιμές των καυσίμων που από την μία πλευρά έχουμε μεγάλες αυξήσεις λόγω και της τεταμένης κατάστασης στην Μέση Ανατολή και από την άλλη δεν πέφτουν με φυσιολογικούς ρυθμούς.
Το σημαντικότερο όμως κατ’ εμέ στοιχείο είναι ότι ο εμπορικός κόσμος του Πύργου αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα που έχουν να κάνουν με την αγοραστική κίνηση. Δυστυχώς δεν υπάρχει αγοραστική κίνηση στην πλειοψηφία των εμπορικών καταστημάτων του Πύργου. Και αυτό έχει να κάνει με την ακρίβεια. Όταν φτάνουμε 10 με 15 του μήνα και έχει εξανεμιστεί σχεδόν ολόκληρος ο μισθός ενός μέσου εργαζόμενου πολίτη, πως μετά περιμένουμε να κινηθούν τα μαγαζιά ,αφού οι πολίτες έχουν καταναλώσει όλο σχεδόν το μισθό για είδη διατροφής και τα απολύτως απαραίτητα;
Εάν δεν παρθούν μέτρα από την Πολιτεία για να ανακουφιστούν οι πολίτες και αν δεν υπάρξουν φοροελαφρύνσεις και μέτρα στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και κυρίως των εμπορικών καταστημάτων η κατάσταση για το μέλλον προμηνύεται δυσοίωνη».
Φώτης Νικολόπουλος, Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Ήλιδας
«Θα ήταν πολύ καλύτερες οι τιμές και πιο προσιτές με την μείωση του ΦΠΑ»
«Το πρόβλημα της ακρίβειας είναι πολύ έντονο το τελευταία διάστημα, έχει εκτοξευθεί. Έχουν αυξηθεί κατά πολύ τα πάγια έξοδα των επιχειρήσεων, τα μεταφορικά, η ενέργεια, το κόστος των προϊόντων. Από την πλευρά μας προσπαθούμε να συγκρατήσουμε τις τιμές, μειώνοντας την κερδοφορία και την βιωσιμότητά μας. Σίγουρα όμως αυτό δε μπορεί να συνεχιστεί. Το κράτος οφείλει να πάρει μέτρα στήριξης για τις μικρές και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν την ραχοκοκαλιά της πραγματικής οικονομίας. Επίσης, πρέπει να αντιμετωπιστεί η μεγάλη ακρίβεια που υπάρχει στα Super Market, που μειώνει αισθητά το εισόδημα των καταναλωτών, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να κάνουν κάποια άλλα έξοδα, που είναι και αυτά απαραίτητα- και η ένδυση είναι απαραίτητη και τα παπούτσια και τα ηλεκτρικά είδη.
Ο ΦΠΑ είναι υπερβολικά υψηλός, είναι καθαρά φοροεισπρακτικό μέτρο, δεν έχει καμία απόδοση στην αγορά, κανένα κίνητρο στον καταναλωτή. Θα έπρεπε είναι τουλάχιστον μέχρι το 15%. Για παράδειγμα ένας άνθρωπος που θέλει να αγοράσει μία συσκευή που κάνει 1.000 ευρώ, πληρώνει 220 ευρώ επιπλέον ΦΠΑ. Είναι υπεραξία του προϊόντος, χωρίς λόγο. Θα ήταν πολύ καλύτερες οι τιμές και πιο προσιτές με την μείωση του ΦΠΑ».
