*Υπ. Πολιτισμού:
«Κηρύχθηκε μνημείο το σύνολο
της συλλογής φωτογραφιών
με τους 200 εκτελεσθέντες στη Καισαριανή»
*Βρέθηκαν σε δημοπρασία στο eBay αλλά πλέον
δεν εμφανίζονται πλέον διαθέσιμες στην πλατφόρμα.
Η αγγελία αποσύρθηκε
*Δημήτρης Κουτσούμπας:
«Η θέση τους είναι στην πατρίδα»
Επιμέλεια:
Θεόδωρος Λάμπρος
Φωτογραφίες που φέρονται να αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την 1η Μαΐου 1944, δημοσιοποιήθηκαν για πρώτη φορά, 82 χρόνια μετά το ιστορικό γεγονός.
Πρόκειται για υλικό που μέχρι σήμερα δεν ήταν γνωστό ότι υπήρχε και το οποίο, εφόσον επιβεβαιωθεί ως αυθεντικό, θα συνιστά ένα σημαντικό οπτικό τεκμήριο ενός από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα.
Το άλμπουμ και η διαδικτυακή δημοπρασία
Σύμφωνα με πληροφορίες που συνοδεύουν σχετική αγγελία, οι εικόνες εντοπίστηκαν σε άλμπουμ που αποδίδεται σε Γερμανό αξιωματικό, ο οποίος υπηρετούσε σε μονάδα με έδρα τη Μαλακάσα κατά την περίοδο της Κατοχής. Το φωτογραφικό υλικό εμφανίστηκε προς πώληση σε διαδικτυακή δημοπρασία στο eBay από πωλητή με έδρα το Βέλγιο, χωρίς να αναφέρεται ο φωτογράφος. Η ύπαρξη της αγγελίας έγινε γνωστή μέσω ανάρτησης της σελίδας «Greece at WWII Archives» στο Facebook, η οποία δημοσίευσε τις επίμαχες εικόνες, προκαλώντας έντονη συζήτηση.
Η συζήτηση αφορά τόσο τη γνησιότητα των φωτογραφιών όσο και το ζήτημα της εμπορικής διακίνησης ιστορικού υλικού που συνδέεται με εγκλήματα πολέμου. Μέχρι στιγμής, η αυθεντικότητα των φωτογραφιών δεν έχει επιβεβαιωθεί από επίσημο φορέα ή ιστορικό αρχείο, ωστόσο το θέμα έχει ήδη κινητοποιήσει ιστορικούς και ερευνητές.
(Φωτογραφίες που φέρονται να αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών – κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την 1η Μαΐου 1944, δημοσιοποιήθηκαν για πρώτη φορά, 82 χρόνια μετά το ιστορικό γεγονός).
Η εκτέλεση της 1ης Μαΐου 1944
Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών κρατουμένων στην Καισαριανή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των ναζιστικών στρατευμάτων κατοχής στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι από τους εκτελεσθέντες ήταν πολιτικοί κρατούμενοι, πολλοί εκ των οποίων είχαν μεταφερθεί από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου.
Η μαζική εκτέλεση πραγματοποιήθηκε ανήμερα της Εργατικής Πρωτομαγιάς, ως αντίποινα για τον θάνατο Γερμανού στρατηγού, τριών αξιωματικών που τον συνόδευαν, καθώς και για τον τραυματισμό στρατιωτών σε επίθεση στους Μολάους Λακωνίας στις 27 Απριλίου 1944.
Η ανακοίνωση του ΚΚΕ
«Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας» τονίζει σε ανακοίνωσή του, το ΚΚΕ και επισημαίνει στη συνέχεια:
«Με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν και το μοναδικό φωτογραφικό ιστορικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ.
Αποτυπώνουν το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών που βάδιζαν προς το θάνατο αλύγιστοι με ακλόνητη την πίστη στο δίκιο του αγώνα για έναν κόσμο χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευση. Αποτελούν έμπνευση για τις νεότερες γενιές σε μια εποχή που τα σύννεφα ενός γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου πυκνώνουν απειλητικά.
Ως τέτοια η αξία τους δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους».
«Εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στον λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο.
Με βάση τα παραπάνω το ΚΚΕ θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων» υπογραμμίζει, καταλήγοντας, η ανακοίνωση του κόμματος.
Κουτσούμπας:
«Η θέση τους είναι στην πατρίδα»
Αξίζει να σημειωθεί ότι για το θέμα ο Γ.Γ. του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας απέστειλε επιστολή προς τον πρόεδρο ης Βουλής, ον Υπουργό Εσωτερικών και την Υπουργό πολιτισμού όπου επισημαίνει α εξής:
Ο γγ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, απέστειλε την παρακάτω επιστολή προς τον πρόεδρο της Βουλής και τους υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού.
Η επιστολή Κουτσούμπα είναι για τα φωτογραφικά ντοκουμέντα με τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές στην Καισαριανή.
(Με επιστολή που απέστειλε προς τον πρόεδρο της Βουλής καθώς και στους Υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού, ο Γ.Γ. του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας. Η θέση τους είναι στην πατρίδα»).
Η επιστολή:
«Προς: τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικήτα Κακλαμάνη, τον Υπουργό Εσωτερικών, κ. Θεόδωρο Λιβάνιο, την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη
Αθήνα, 16/02/26
Κύριε Πρόεδρε, Κυρία & Κύριε Υπουργέ,
Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας.
Αποτυπώνουν μια από τις κορυφαίες στιγμές της αντικατοχικής πάλης κι αντιστασιακής εποποιίας του λαού μας. Συνεπώς η θέση τους δεν είναι στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους, αλλά στην πατρίδα μας ως αδιάψευστος μάρτυρας των ηρωικών αγώνων και θυσιών του ελληνικού λαού.
Τις τελευταίες ημέρες, άλλωστε, γινόμαστε μάρτυρες ενός πραγματικά συγκινητικού και πρωτόγνωρου παλλαϊκού αιτήματος, το οποίο εκφράζουν και πολλοί συγγενείς, απόγονοι των εκτελεσμένων, ζητώντας να υπάρχει κάποια πρωτοβουλία, έτσι ώστε τα ιστορικά αυτά ντοκουμέντα να επιστραφούν και να αποδοθούν στον ελληνικό λαό. Το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εκτελεσμένων ήταν μέλη και στελέχη του ΚΚΕ και η θυσία τους είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του Κόμματός μας, κάνει για εμάς ακόμη μεγαλύτερη την ευθύνη να ανταποκριθούμε σε αυτό το αίτημα.
Δεδομένου ότι τα ντοκουμέντα αυτά βρίσκονται σε ηλεκτρονική δημοπρασία, θεωρούμε σημαντικό η Βουλή των Ελλήνων να προβεί σε όλες τις απαραίτητες νομικές και άλλες ενέργειες προκειμένου να σταματήσει η δημοπράτηση των συγκεκριμένων φωτογραφιών, που αποτελούν εκτός των άλλων και πειστήρια των ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου κατά της χώρας μας, όπως επίσης και να περιελθουν αυτές στην κατοχή της Βουλής των Ελλήνων.
Στη συνέχεια και με γνώμονα την καλύτερη δυνατή αξιοποίησή τους προς όφελος της ιστορικής μνήμης και γνώσης και με τρόπο που να αρμόζει στη θυσία των εκτελεσμένων, τα συγκεκριμένα αρχεία θα πρέπει να αποδοθούν στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, το Δήμο Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ, ανοιχτά και προσιτά στον λαό και τη νεολαία. Θυμίζουμε ότι στο ιστορικό αρχείο του ΚΚΕ βρίσκονται ήδη σημειώματα, γράμματα κι άλλα προσωπικά αντικείμενα των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής.
Στη διάθεση σας, Δημήτρης Κουτσούμπας/Γ.Γ. της Κ.Ε. του ΚΚΕ & Πρόεδρος της Κ.Ο. του ΚΚΕ».
Παρέμβαση Αλέξη Χαρίτση
Στο θέμα παρενέβη και ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς, Αλέξης Χαρίτσης, ο οποίος σε ανάρτησή του τόνισε:
«Η Αθήνα πρέπει να αποκτήσει Μουσείο της Εθνικής Αντίστασης. Είναι υποχρέωση της Πολιτείας. Είναι χρέος στη Δημοκρατία. Και το Υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να καταβάλλει κάθε προσπάθεια ώστε οι φωτογραφίες αυτές να έρθουν στην Ελλάδα. Είναι το τραύμα μας. Είναι η μνήμη μας. Είναι ο οδηγός μας».
Τσίπρας:
Να αγοράσει η Βουλή
τις φωτογραφίες
της εκτέλεσης των 200
Με επιστολή του προς τον πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη, ο Αλέξης Τσίπρας προτείνει την αγορά από το Ίδρυμα της Βουλής των φωτογραφιών που φέρονται να αποτυπώνουν τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την 1η Μάη 1944 και οι οποίες εμφανίστηκαν σε δημοπρασία στο eBay.
Στην επιστολή του αναφέρει ότι πρόκειται για «μοναδικά ντοκουμέντα μιας περιόδου σκότους, τρόμου, αλλά και ηρωισμού του λαού μας», επισημαίνοντας πως οι Έλληνες πατριώτες που απεικονίζονται «δίνουν υπόσταση σε μια συγκλονιστική στιγμή της σύγχρονης ιστορίας μας».
Ο κ. Τσίπρας προτείνει το Ίδρυμα της Βουλής να προχωρήσει στην αγορά των φωτογραφιών «ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής».
Παράλληλα, τονίζει ότι «οι τελευταίες στιγμές Ελλήνων πατριωτών, η απεικόνιση της τραγωδίας αλλά και του θάρρους τους, δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής, αλλά να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής και της πατρίδας.
Υπ. Πολιτισμού:
Κηρύχθηκε μνημείο το σύνολο
της συλλογής φωτογραφιών
με τους 200 εκτελεσθέντες στη Καισαριανή
Μνημείο κηρύχθηκαν οι 12 φωτογραφίες με τους εκτελεσθέντες στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, από το υπ. Πολιτισμού.
Μία κίνηση που είχε ουσιαστικά προαναγγελθεί από το υπουργείο, το οποίο έχει στείλει εμπειρογνώμονες στο Βέλγιο για να μιλήσουν με τον συλλέκτη προκειμένου να προχωρήσουν τις διαδικασίες απόκτησης των ιστορικών φωτογραφιών.
Όπως ανέφερε η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, : «Οι 12 φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και απεικονίζουν Έλληνες πατριώτες, πριν από την εκτέλεσή τους στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Οι φωτογραφίες της συλλογής δίνουν «πρόσωπο» στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν από την εκτέλεσή τους και για αυτό είναι ανεκτίμητες. Αλλά και οι υπόλοιπες φωτογραφίες είναι πολύ σημαντικές, καθώς επιτρέπουν να πλαισιώσουμε το δράμα της κατεχόμενης Ελλάδας και με το βλέμμα του κατακτητή».
