Γράφει η Μαρία Συλαϊδή
(Αρθρογράφος – Συγγραφέας)
Υπάρχουν βιβλιοθήκες που μυρίζουν χαρτί,μελάνι και παλιές ιστορίες. Υπάρχουν βιβλιοθήκες που φυλάνε παραμύθια, μυστικά, ταξίδια σε μακρινούς τόπους και ήρωες που νικούν δράκους. Κι έπειτα, λένε πως υπάρχει μία βιβλιοθήκη διαφορετική από όλες τις άλλες.
Μια βιβλιοθήκη που δεν τη βρίσκεις σε κανέναν χάρτη και που η πόρτα της δεν ανοίγει με κλειδί, αλλά με μια ερώτηση που κουβαλάς βαθιά μέσα σου. Εκεί, τα βιβλία είναι ζωντανά.
Άλλα ψιθυρίζουν ιστορίες για τη φιλία. Άλλα μιλούν για τη συγχώρεση, την αγάπη, τη μοναξιά, την υπομονή και τη δύναμη να σηκώνεσαι ξανά όταν κάτι δεν πηγαίνει όπως το περίμενες. Κάθε βιβλίο έχει τη δική του φωνή, τον δικό του κόσμο, το δικό του μικρό μυστικό κι όλα μαζί συνθέτουν έναν παράξενο θησαυρό,τον κόσμο των ανθρώπινων συναισθημάτων και των εμπειριών που μας βοηθούν να μεγαλώνουμε.
Μικρές συμβουλές για:
Γονείς
* Τα παιδιά συχνά πιστεύουν πως οι γενναίοι άνθρωποι δεν φοβούνται ποτέ. Μπορούμε να τα βοηθήσουμε να καταλάβουν πως το θάρρος δεν σημαίνει απουσία φόβου, αλλά την προσπάθεια να προχωρήσουμε παρά τον φόβο μας.
* Μοιραστείτε δικές σας εμπειρίες. Πείτε του για μια φορά που δυσκολευτήκατε, κάνατε λάθος ή χρειαστήκατε βοήθεια. Θα ανακαλύψει πως ακόμη και οι μεγάλοι μαθαίνουν καθημερινά.
Εκπαιδευτικούς
* Η σχολική τάξη είναι ένας από τους πρώτους χώρους όπου τα παιδιά δοκιμάζουν το θάρρος τους. Να σηκώσουν το χέρι, να κάνουν μια ερώτηση, να εκφράσουν διαφορετική γνώμη, να παραδεχτούν ένα λάθος ή να πλησιάσουν έναν συμμαθητή που μένει μόνος.
* Δημιουργήστε ένα περιβάλλον όπου το λάθος αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία μάθησης και όχι ως αφορμή ντροπής.
Κατασκευή:
Το βιβλιαράκι του θάρρους
Υλικά: Δύο κομμάτια χαρτονιού για το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο.Λευκά ή χρωματιστά χαρτιά για τις εσωτερικές σελίδες. Ψαλίδι, κόλλα, μαρκαδόροι και ξυλομπογιές. Ένα κορδελάκι ή συρραπτικό για τη σύνδεση των σελίδων. Αυτοκόλλητα, αστεράκια ή μικρά διακοσμητικά
Πώς το φτιάχνουμε:
Κόβουμε τα χαρτιά στο ίδιο μέγεθος και τα διπλώνουμε στη μέση.
Τοποθετούμε τις σελίδες ανάμεσα στα δύο χαρτονένια εξώφυλλα και τις δένουμε με κορδέλα ή με το συρραπτικό. Διακοσμούμε το εξώφυλλο με τον τίτλο «Το βιβλιαράκι του θάρρους μου». Σε κάθε σελίδα γράφουμε μια διαφορετική αρχή.
Προτάσεις Βιβλίων
Μια στάλα θάρρος – Νικολα Κινεαρ
Μια αστεία αλλά και ενθαρρυντική ιστορία, που δείχνει ότι όλοι είμαστε πολύ πιο γενναίοι απ’ όσο νομίζουμε.
Ο θαρροφύλακας – Σταθακόπουλος Διονύσης
Μια ονειρική περιπέτεια αποκάλυψης της δύναμης που κρύβουμε μέσα μας!
Μάγια η πιο θαρραλέα – Λου Φρειζερ
Ένα βιβλίο που μας αποκαλύπτει πως να βρούμε την σπίθα του θάρρους μας.
Διήγημα
Η βιβλιοθήκη με το κρυμμένο θάρρος
Στην άκρη μιας παλιάς πόλης υπήρχε μια πόρτα ψηλή, ξύλινη, με ένα μικρό χρυσό πόμολο σε σχήμα αστεριού. Κανείς δεν θυμόταν πότε είχε εμφανιστεί. Κανείς δεν ήξερε τι υπήρχε πίσω της. Ώσπου ένα απόγευμα του Νοεμβρίου, ο μικρός Νικόλας στάθηκε μπροστά της. Ο Νικόλας είχε ένα πρόβλημα που δεν το γνώριζαν πολλοί. Φοβόταν να δοκιμάζει πράγματα στα οποία δεν ήταν ήδη καλός. Δεν σήκωνε το χέρι του στην τάξη αν δεν ήταν βέβαιος πως είχε τη σωστή απάντηση. Δεν έπαιζε ποδόσφαιρο με τα άλλα παιδί γιατί φοβόταν μήπως χάσει την μπάλα και κάθε φορά που κάτι δεν του πετύχαινε, ένιωθε πως είχε απογοητεύσει τους πάντες. Εκείνο το απόγευμα είχε αποφασίσει πως έπρεπε να βρει το θάρρος του.
«Αν υπάρχει ένα βιβλίο για τα πάντα», σκέφτηκε, «θα υπάρχει σίγουρα κι ένα βιβλίο που θα μου μάθει να είμαι γενναίος».
Άγγιξε το πόμολο και η πόρτα άνοιξε μόνη της. Μπροστά του απλώθηκε μια βιβλιοθήκη τεράστια, με ράφια που έφταναν ως το ταβάνι και σκάλες που κυλούσαν αθόρυβα ανάμεσα στους διαδρόμους. Μικρά φωτάκια αιωρούνταν στον αέρα ενώ από κάθε γωνιά ακουγόταν ένα διαφορετικό ψιθύρισμα.
«Εγώ διδάσκω τη φιλία!»
«Εγώ ξέρω τα μυστικά της συγχώρεσης!»
«Εγώ μπορώ να σου δείξω πώς να αντιμετωπίζεις τη λύπη!»
Τα βιβλία κουνούσαν τις σελίδες τους σαν χέρια που χαιρετούσαν. Πίσω από ένα μεγάλο γραφείο στεκόταν μια γυναίκα με ασημένια μαλλιά, στρογγυλά γυαλιά και ένα κλειδί κρεμασμένο στο λαιμό της.
«Καλώς ήρθες», είπε χαμογελώντας. «Είμαι η φύλακας της βιβλιοθήκης. Τι αναζητάς;»
«Το θάρρος μου», απάντησε ο Νικόλας. «Θέλω ένα βιβλίο που να με κάνει γενναίο».
Η βιβλιοθηκάριος τον κοίταξε προσεκτικά. «Τότε θα χρειαστεί να ψάξεις».
Με ένα απαλό χτύπημα των δαχτύλων της τα ράφια φωτίστηκαν. Ένα χοντρό κόκκινο βιβλίο γλίστρησε μπροστά τους και άνοιξε μόνο του.
«Εγώ μπορώ να σου μάθω να νικάς τους φόβους σου!» διακήρυξε.
Ο Νικόλας διάβασε τις σελίδες του. Έμαθε για ιππότες που αντιμετώπιζαν δράκους και εξερευνητές που ταξίδευαν σε άγνωστες χώρες. Όμως, όταν το βιβλίο έκλεισε, ο ίδιος ένιωθε ακριβώς όπως πριν. Ύστερα δοκίμασε ένα γαλάζιο βιβλίο που μιλούσε για την αυτοπεποίθηση, ένα πράσινο βιβλίο που μιλούσε για τη δύναμη της θέλησης και ένα χρυσό βιβλίο που υποσχόταν πως όποιος το διάβαζε δεν θα φοβόταν ποτέ ξανά. Μα κανένα δεν του έδωσε αυτό που αναζητούσε. Απογοητευμένος, επέστρεψε στη βιβλιοθηκάριο.
«Δεν υπάρχει», είπε χαμηλόφωνα. «Έψαξα παντού. Δεν υπάρχει βιβλίο που να μπορεί να με κάνει γενναίο».
Η γυναίκα έκλεισε απαλά το βιβλίο που κρατούσε. «Και πώς ξέρεις ότι δεν υπάρχει;» τον ρώτησε.
«Γιατί διάβασα τόσα πολλά και εξακολουθώ να φοβάμαι» αποκρίθηκε ο Νικόλας.
«Έλα μαζί μου» του είπε.
Τον οδήγησε σε μια μικρή αίθουσα στο πίσω μέρος της βιβλιοθήκης. Εκεί δεν υπήρχαν χρυσά εξώφυλλα ούτε βιβλία που μιλούσαν. Υπήρχε μόνο ένα παλιό ξύλινο τραπέζι και πάνω του ένα μικρό, άδειο βιβλίο.
«Αυτό είναι το πιο παράξενο βιβλίο της βιβλιοθήκης», του είπε. «Δεν έχει ούτε μία λέξη».
«Τότε πώς θα με βοηθήσει;» ρώτησε ο Νικόλας.
«Δεν μπορεί να γράψει την ιστορία σου αντί για σένα».
Ο Νικόλας συνοφρυώθηκε.
«Το θάρρος δεν είναι κάτι που θα βρεις έτοιμο μέσα σε ένα βιβλίο», συνέχισε εκείνη. «Τα βιβλία μπορούν να σου δείξουν πώς το ανακάλυψαν άλλοι. Μπορούν να σου δώσουν ιδέες, να σε παρηγορήσουν και να σε βοηθήσουν να καταλάβεις όσα νιώθεις. Όμως το δικό σου θάρρος θα το γνωρίσεις μέσα από τις δικές σου στιγμές».
«Κι αν αποτύχω;»
«Τότε θα έχεις μια εμπειρία που θα σε βοηθήσει στην επόμενη προσπάθεια».
«Κι αν φοβηθώ;»
«Μπορείς να φοβάσαι και να προσπαθείς. Μπορείς να ζητήσεις βοήθεια. Μπορείς ακόμη και να σταματήσεις για λίγο, μέχρι να είσαι έτοιμος. Το θάρρος δεν σημαίνει πως πρέπει να τα κάνεις όλα μόνος σου».
Ο Νικόλας κοίταξε το άδειο βιβλίο. Για πρώτη φορά, δεν περίμενε να βρει μια έτοιμη απάντηση. Την επόμενη μέρα στο σχολείο, η δασκάλα ζήτησε από τα παιδιά να παρουσιάσουν μια μικρή εργασία μπροστά στην τάξη. Ο Νικόλας ένιωσε την καρδιά του να χτυπά δυνατά. Τα χέρια του ίδρωσαν. Για μια στιγμή σκέφτηκε να κρύψει το τετράδιό του και να πει πως δεν ήταν έτοιμος. Ύστερα θυμήθηκε την άδεια σελίδα και σήκωσε το χέρι του. Η φωνή του έτρεμε στην αρχή. Μπερδεύτηκε σε μια λέξη και σταμάτησε. Η δασκάλα τού χαμογέλασε ενθαρρυντικά. Ο Νικόλας πήρε μια ανάσα και συνέχισε. Δεν έκανε την καλύτερη παρουσίαση της τάξης. Ξέχασε μια λεπτομέρεια και χρειάστηκε να κοιτάξει τις σημειώσεις του. Όταν τελείωσε, όμως, ένιωσε κάτι διαφορετικό. Είχε φοβηθεί και παρ’ όλα αυτά είχε προσπαθήσει. Εκείνο το βράδυ άνοιξε ένα μικρό τετράδιο και έγραψε στην πρώτη σελίδα:
«Σήμερα φοβήθηκα, αλλά μίλησα».
Τις επόμενες εβδομάδες πρόσθεσε κι άλλες φράσεις.
«Ζήτησα βοήθεια σε μια άσκηση που δεν καταλάβαινα».
«Παραδέχτηκα πως έκανα λάθος».
«Πλησίασα ένα παιδί που καθόταν μόνο του».
«Ξαναδοκίμασα, παρόλο που την πρώτη φορά δεν τα κατάφερα».
Κάθε σελίδα ήταν μια μικρή απόδειξη πως μεγάλωνε. Ένα απόγευμα επέστρεψε στο στενό δρομάκι. Η πόρτα της βιβλιοθήκης ήταν εκεί, όπως ακριβώς την είχε αφήσει. Μπήκε μέσα και βρήκε τη φύλακα στο γραφείο της.
«Νομίζω πως κατάλαβα», της είπε. «Δεν χρειαζόμουν ένα βιβλίο για να μου δώσει θάρρος.
Χρειαζόμουν βιβλία που θα με βοηθούσαν να το αναζητήσω και στιγμές που θα μου έδειχναν πως μπορώ να προσπαθώ».
Η βιβλιοθηκάριος του έγνεψε.
«Και τώρα, τι θα κάνεις με το άδειο βιβλίο;»
Ο Νικόλας το πήρε στα χέρια του και χαμογέλασε.
«Θα το γεμίσω με όσα θα ζήσω».
Καθώς έβγαινε, τα βιβλία άρχισαν να ψιθυρίζουν ξανά. Αυτή τη φορά, όμως, δεν του φάνηκαν σαν φωνές που γνώριζαν όλες τις απαντήσεις. Του φάνηκαν σαν φίλοι που θα τον συντρόφευαν σε κάθε καινούργιο βήμα και κάπου ανάμεσα στα ράφια, η βιβλιοθηκάριος άνοιξε ένα άλλο βιβλίο. Στην πρώτη του σελίδα εμφανίστηκε μια καινούρια πρόταση.
«Το θάρρος δεν είναι μια ιστορία που διαβάζεις. Είναι μια ιστορία που γράφεις κάθε φορά που τολμάς να ζήσεις».
Και μην ξεχνάτε, τα βιβλία μπορούν να μας ταξιδέψουν σε κόσμους μακρινούς, να μας γνωρίσουν ήρωες που μοιάζουν ανίκητοι και να μας ψιθυρίσουν λόγια που έχουμε ανάγκη να ακούσουμε. Μπορούν να γίνουν φίλοι μας στις δύσκολες στιγμές, να μας δώσουν κουράγιο και να μας βοηθήσουν να δούμε τα πράγματα με διαφορετικά μάτια.
