Γράφει ο Μπέλτσος Διονύσιος του Ιωάννη
(Διπλ. Μηχανολόγος & Αεροναυπηγός Μηχανικός
(Ο επικεφαλής της Παράταξης Δ.Ε.ΚΑ)
Η ανακοίνωση ότι η Marella Cruises, μέλος του ομίλου TUI, εντάσσει από τον Ιούλιο του 2028 για πρώτη φορά την Πάτρα στα δρομολόγια του Marella Explorer είναι μια εξέλιξη που πρέπει να μας προβληματίσει.
Όχι γιατί βλέπουμε την Πάτρα ανταγωνιστικά. Καλά κάνει η Πάτρα και διεκδικεί. Το θέμα για εμάς είναι τι κάνουμε εμείς.
Γιατί η συγκεκριμένη εξέλιξη δείχνει κάτι πολύ απλό:
Στην κρουαζιέρα το 2028 σχεδιάζεται σήμερα.
Το Κατάκολο δεν προσπαθεί τώρα να μπει στον χάρτη της κρουαζιέρας. Είναι ήδη ένα καταξιωμένο λιμάνι, με ιστορία δεκαετιών και ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα: την Αρχαία Ολυμπία.
Ακριβώς γι’ αυτό δεν πρέπει να θεωρούμε τίποτα δεδομένο.
Δεν λέμε ότι επειδή η Marella θα προσεγγίζει την Πάτρα, το Κατάκολο θα χάσει αυτομάτως κρουαζιερόπλοια. Ούτε ισχυριζόμαστε ότι ο Δήμος και το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο δεν έχουν κάνει ενέργειες. Έχουν γίνει συναντήσεις, ημερίδες, επαφές και πρωτοβουλίες.
Δεν ρωτάμε πλέον πόσες συναντήσεις, ημερίδες και επαφές έγιναν. Ρωτάμε τι από όλα αυτά μετατράπηκε σε συγκεκριμένες και δεσμευτικές κατοχυρώσεις για το Κατάκολο των επόμενων 30 χρόνων.
Και αυτό είναι σήμερα το κρίσιμο ζήτημα.
Βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία παραχώρησης της δραστηριότητας κρουαζιέρας στο Κατάκολο, με προβλεπόμενη ελάχιστη διάρκεια 30 ετών. Μιλάμε για αποφάσεις που θα δεσμεύσουν το λιμάνι και τον τόπο για μια ολόκληρη γενιά.
Τον Ιανουάριο του 2025, όταν το θέμα συζητήθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο, η Δημοτική Αρχή παρουσίασε 10 συγκεκριμένους όρους για την παραχώρηση. Μεταξύ αυτών, την αυτονομία ανάπτυξης του Κατακόλου έναντι της Πάτρας, ουσιαστικές επενδύσεις από τον παραχωρησιούχο, οικονομικό όφελος για τον Δήμο και προστασία δραστηριοτήτων και επαγγελματιών της περιοχής.
Σε αυτή τη διαδικασία συμμετείχαμε και εμείς και στηρίξαμε τη διεκδίκηση όρων που προστατεύουν τα συμφέροντα του τόπου.
Σήμερα όμως ο διαγωνισμός έχει προχωρήσει και πρέπει να γνωρίζουμε:
Ποιοι από τους 10 όρους έγιναν αποδεκτοί; Ποιοι τροποποιήθηκαν; Υπάρχει κάποιος που δεν έγινε αποδεκτός; Και κυρίως, ποιοι έχουν κατοχυρωθεί εγγράφως και δεσμευτικά;
Γιατί άλλο είναι να θέτεις έναν όρο και άλλο να τον έχεις εξασφαλίσει στο συμβατικό πλαίσιο μιας παραχώρησης με προβλεπόμενη ελάχιστη διάρκεια 30 ετών.
Ιδιαίτερα για την αυτονομία του Κατακόλου, το ερώτημα είναι συγκεκριμένο. Το Κατάκολο και τμήμα του παλαιού λιμένα της Πάτρας περιλαμβάνονται στο ίδιο Τμήμα 1 του διαγωνισμού, με διακριτές συμβάσεις παραχώρησης και υποπαραχώρησης αντίστοιχα.
Δεν βγάζουμε αυθαίρετα συμπεράσματα.
Ζητάμε όμως να γνωρίζουμε πού και με ποιον δεσμευτικό όρο κατοχυρώνεται η αυτόνομη ανάπτυξη του Κατακόλου.
Το ίδιο ισχύει για τα έργα της χερσαίας ζώνης, για τα οποία έχουν υπάρξει θετικές διαβεβαιώσεις ότι θα συμπεριληφθούν στους όρους της παραχώρησης.
Ποια ακριβώς έργα προβλέπονται; Με ποιο ύψος επένδυσης; Σε ποιο χρονοδιάγραμμα; Και ποια αποτελούν δεσμευτική υποχρέωση του παραχωρησιούχου;
Αυτά πρέπει να τα γνωρίζουμε πριν από την υπογραφή, όχι μετά.
Ένας σοβαρός επενδυτής που θα φέρει κεφάλαια, υποδομές, τεχνογνωσία και μεγαλύτερη διεθνή παρουσία μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για το Κατάκολο.
Αλλά ο επενδυτής δεν μπορεί απλώς να παραλάβει προς εκμετάλλευση ένα λιμάνι του οποίου τις τεράστιες δυνατότητες ούτε η σημερινή ούτε η προηγούμενη Δημοτική Αρχή κατάφεραν να αξιοποιήσουν στον βαθμό που θα έπρεπε.
Πρέπει να γνωρίζουμε τι δεσμεύεται να προσθέσει ο επενδυτής, ποιες διορθωτικές και αναπτυξιακές κινήσεις θα γίνουν και, κυρίως, τι θα κερδίσει ο τόπος από αυτή την παραχώρηση.
Την ίδια ώρα, άλλα λιμάνια, χωρίς το συγκριτικό πλεονέκτημα που προσφέρει στο Κατάκολο η Αρχαία Ολυμπία, σχεδιάζουν, επενδύουν και διεκδικούν όλο και μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς.
Η εξέλιξη στην Πάτρα δεν είναι λόγος πανικού. Είναι όμως μια υπενθύμιση ότι κανείς δεν περιμένει. Οι εταιρείες σχεδιάζουν τα δρομολόγια των επόμενων ετών και τα λιμάνια διεκδικούν τη θέση τους σε αυτά.
Γι’ αυτό θεωρούμε ότι η Δημοτική Αρχή πρέπει να φέρει ξανά το θέμα της παραχώρησης στο Δημοτικό Συμβούλιο και να ενημερώσει αναλυτικά για την εξέλιξη των 10 όρων που έθεσε ο Δήμος.
Έναν προς έναν: τι ζητήσαμε, τι έγινε αποδεκτό, τι άλλαξε και τι έχει τελικά κατοχυρωθεί.
Το έχουμε ζητήσει και στο παρελθόν. Το επαναφέρουμε σήμερα, γιατί όσο η διαδικασία προχωρά τόσο λιγοστεύουν τα περιθώρια για παρεμβάσεις εκ των υστέρων.
Η Δημοτική Αρχή οφείλει επίσης να ενημερώσει επίσημα και συγκεκριμένα για τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί, ώστε το Κατάκολο όχι μόνο να διατηρήσει τη θέση του στον χάρτη της κρουαζιέρας, αλλά να ενισχυθεί ως βασικός προορισμός των εταιρειών για τα επόμενα χρόνια.
Από τη στιγμή που η διαδικασία παραχώρησης έχει δρομολογηθεί και βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη, οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα χωρίς αυταπάτες.
Θέλουμε όμως, πριν υπογραφεί μια συμφωνία που θα καθορίσει το Κατάκολο για δεκαετίες, να γνωρίζουν το Δημοτικό Συμβούλιο και οι πολίτες τι ακριβώς έχει εξασφαλιστεί για τον τόπο.
Γιατί μετά τις υπογραφές θα είναι αργά να συζητάμε για όσα θα έπρεπε να είχαμε κατοχυρώσει πριν.
Η Πάτρα σχεδιάζει ήδη το 2028. Εμείς τι έχουμε κατοχυρώσει για το Κατάκολο των επόμενων 30 χρόνων;
Αυτό είναι το ερώτημα. Και περιμένουμε μια ξεκάθαρη απάντηση.
