Το Αρχαίο Θέατρο Ήλιδας αποτελεί μνημείο του 3ου αιώνα π.Χ. Το Φεστιβάλ Αρχαίας Ήλιδας ιδρύθηκε το 1991. Από το δεύτερο έτος της διεξαγωγής του, το 1992, και έως το 1998 το Υπουργείο Πολιτισμού ενέκρινε την πρόταση να εξυπηρετούνται οι θεατές σε ξύλινες λυόμενες κατασκευές, χωρητικότητας 3000 θέσεων. Στον χώρο φιλοξενήθηκαν 40 παραστάσεις με μηδενική επιβάρυνση του μνημείου.
Το 1999 η Εταιρεία Φίλων Αρχαίας Ήλιδας προχώρησε στην εκχώρηση διεξαγωγής του Φεστιβάλ ως συνδιοργανωτή στον Δήμο Αμαλιάδας, ΑΔΣ 24/5/1999. Στη συνέχεια ο Δήμος Αμαλιάδας εγκατέλειψε τη χρήση της ξύλινης λυόμενης εγκατάστασης. Το 2004 το Φεστιβάλ μεταφέρθηκε εκτός Αρχαίου Θεάτρου και μέχρι σήμερα διεξάγεται στο Ανοιχτό Ξύλινο Θέατρο. Αυτή η επιλογή του Υπουργείου Πολιτισμού και του Δήμου Αμαλιάδας αποδείχθηκε εύστοχη, γιατί κράτησε ζωντανό το Φεστιβάλ έως σήμερα.
Τώρα βρισκόμαστε μπροστά σε έναν ιστορικό πολιτιστικό αναστοχασμό, έχοντας ως επιλογή δύο δρόμους. Ο πρώτος δρόμος είναι ο εύκολος, αυτός που σήμερα μας βολεύει, με τις υπάρχουσες συνθήκες διεξαγωγής των παραστάσεων, μακριά από το αρχαιολογικό αξιακό φορτίο που εκπέμπει για 2300 χρόνια η ορχήστρα του Αρχαίου Θεάτρου Ήλιδας.
Ο δεύτερος δρόμος είναι η λειτουργία λυόμενων ξύλινων κερκίδων στο αρχαίο θέατρο. Σε αυτή την κατεύθυνση η Εταιρεία Φίλων Αρχαίας Ήλιδας καταθέτει θεσμικά την πρότασή της στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας και στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) του Υπουργείου Πολιτισμού. Η πρόταση περιλαμβάνει ειδική αρχιτεκτονική μελέτη για εγκατάσταση ξύλινων θέσεων για τους θεατές, χωρητικότητας 3000 θέσεων, και μόνο για τους μήνες Ιούλιο-Αύγουστο, υπό την προϋπόθεση το μνημείο να έχει μηδενική επιβάρυνση.
Αυτός ο ελπιδοφόρος πολιτιστικός δρόμος αποτελεί την αναγκαία συνθήκη επαναφοράς του Φεστιβάλ Αρχαίας Ήλιδας στην ιδρυτική επιδαυριακή ταυτότητα του 1991, όπως αυτή εύστοχα αποτυπώθηκε από τον σκηνοθέτη Κώστα Τσιάνο στις 20/7/1991, στην πρώτη παράσταση του Φεστιβάλ. Εκείνο το βράδυ, στο τέλος της παράστασης του Θεσσαλικού Θεάτρου , «Ιφιγένεια εν Ταύροις», με την Λυδία Κονιόρδου στον ρόλο της Ιφιγένειας, ο σκηνοθέτης βαθιά συγκινημένος, απευθυνόμενος στους θεατές είπε: «Απόψε, εδώ, στο Αρχαίο Θέατρο Ήλιδας γεννήθηκε η νέα Επίδαυρος».
Δεσμευόμαστε από αυτή την παρακαταθήκη, από τα πέτρινα χρόνια των πολιτιστικών στην Ηλεία, ότι αξίζει να αγωνίζεσαι για το μέλλον του Φεστιβάλ Αρχαίας Ήλιδας.
«Πολιτισμός είναι να κρατάς και να μεταχειρίζεσαι έτσι το φως, ώστε να φωτίζεις και να ζεσταίνεις μαζί σου τον κόσμο, αντί να τον τυφλώνεις, ή να τον πυρπολείς».
Εταιρεία Φίλων Αρχαίας Ήλιδας
Ο πρόεδρος
Δημήτρης Κράλλης
