Γράφει ο Χρήστος Μουρτζούκος
(Δημοσιογράφος – e-enimerosi.com)
Το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης ρευστότητας και αυξημένης αστάθειας, με όλα τα ενδεχόμενα να παραμένουν ανοιχτά.
Οι πληροφορίες και οι πολιτικές ενδείξεις συγκλίνουν στο ότι η χώρα οδεύει προς εκλογές την ερχόμενη Άνοιξη, σε ένα περιβάλλον όπου οι διεργασίες δεν περιορίζονται μόνο στα υφιστάμενα κόμματα, αλλά επεκτείνονται και σε κινήσεις σε υπό διαμόρφωση.
Η πρόσφατη ανακοίνωση της Μαρίας Καρυστιανού για τη δημιουργία κινήματος, με σαφή αναφορά στο τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, λειτούργησε ως καταλύτης εξελίξεων. Οι πρώτοι κραδασμοί καταγράφηκαν στον ΣΥΡΙΖΑ, με αποκορύφωμα τη διαγραφή του ευρωβουλευτή Νικόλαου Φαραντούρη, γεγονός που ανέδειξε τις εσωτερικές εντάσεις και την αδυναμία του κόμματος να διαχειριστεί νέες πολιτικές πρωτοβουλίες εκτός του παραδοσιακού του πλαισίου.
Οι αντιδράσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται στην αξιωματική αντιπολίτευση. Σε όλο το πολιτικό φάσμα, από τα κυβερνητικά έδρανα έως τα μικρότερα κόμματα, παρατηρείται έντονος προβληματισμός για το ενδεχόμενο ίδρυσης νέων πολιτικών σχηματισμών. Εδώ και τουλάχιστον έξι μήνες γίνεται λόγος για τρία νέα κόμματα που δεν έχουν ακόμη λάβει επίσημη μορφή: το λεγόμενο «κίνημα των Τεμπών», ένα πιθανό κόμμα υπό τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά και, τέλος, η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα με νέο πολιτικό φορέα.
Οι διεργασίες αυτές εξελίσσονται κυρίως υπόγεια. Στην επιφάνεια κυριαρχούν διαρροές, ψίθυροι και πολιτικές τοποθετήσεις μετρημένης έντασης, την ώρα που στο παρασκήνιο καταγράφεται έντονη κινητικότητα, επαφές και ζυμώσεις.
Την ίδια στιγμή, το αγροτικό ζήτημα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Οι αγρότες βρίσκονται σε κατάσταση αναβρασμού εδώ και ενάμιση μήνα και, παρά την απόφασή τους να προσέλθουν στη συνάντηση της Τρίτης με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να υπάρξει ουσιαστική εκτόνωση χωρίς συγκεκριμένες και μετρήσιμες λύσεις. Η συμφωνία Mercosur αποτελεί σημείο αιχμής, καθώς η πλειονότητα των Ευρωπαίων αγροτών αντιτίθεται σε αυτήν, θεωρώντας ότι πλήττει ευθέως τον πρωτογενή τομέα. Παρ’ όλα αυτά, οι κυβερνήσεις και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησαν στην έγκρισή της, με την πρόεδρο της Κομισιόν να ετοιμάζεται να ταξιδέψει στη Νότια Αμερική για την υπογραφή της συμφωνίας, η οποία βεβαίως θα πρέπει να κυρωθεί και από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν περιορίζεται στους αγρότες. Η επέτειος του δυστυχήματος των Τεμπών πλησιάζει και όλα δείχνουν ότι θα αποτελέσει εκ νέου σημείο μαζικών συγκεντρώσεων. Αν και η αφετηρία είναι η αναζήτηση δικαιοσύνης, οι κινητοποιήσεις τείνουν να προσλαμβάνουν ευρύτερα αντικυβερνητικά χαρακτηριστικά, εντείνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση.
Τα παραπάνω αποτυπώνονται και στις δημοσκοπικές τάσεις. Η Νέα Δημοκρατία, από τα ποσοστά της τάξης του 40% στις εκλογές του 2023, φέρεται να υποχωρεί σήμερα κοντά στο 20%, γεγονός που αναδεικνύει τη φθορά αλλά και τη δυσκολία ανάκτησης της πολιτικής πρωτοβουλίας.
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις παίζει και ένας παράγοντας που συχνά υποτιμάται: η ανάληψη της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2027. Με δεδομένο ότι οι εκλογές, εφόσον εξαντληθεί η τετραετία, θα διεξάγονταν τον Μάιο του ίδιου έτους, καθίσταται σαφές ότι μια προεκλογική ή μετεκλογική αστάθεια εκείνη την περίοδο θα δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα τόσο στη χώρα όσο και στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Υπό αυτό το πρίσμα, ενισχύεται το σενάριο πρόωρων εκλογών. Οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι όλα «κλειδώνουν» έως τα τέλη Ιανουαρίου, με πιθανή αιφνιδιαστική προκήρυξη εκλογών από τον πρωθυπουργό στις αρχές Φεβρουαρίου, ακόμη και πριν τις 10 του μήνα. Πιθανές ημερομηνίες για την πρώτη κάλπη θεωρούνται η Κυριακή των Βαΐων ή η Κυριακή του Θωμά, με ορατό το ενδεχόμενο δεύτερων εκλογών τον Μάιο.
Μια τέτοια αιφνιδιαστική κίνηση θα μπορούσε να περιορίσει τη δυναμική των υπό σύσταση νέων κομμάτων και να επιτρέψει στον πρωθυπουργό να ζητήσει εκ νέου λαϊκή εντολή, επικαλούμενος την πολιτική, κοινωνική και γεωπολιτική αστάθεια, αλλά και την ανάγκη λήψης κρίσιμων αποφάσεων για την οικονομία και τον ρόλο της χώρας στην Ευρώπη.
Το βέβαιο είναι ότι η νέα χρονιά ξεκινά με έντονη πολιτική φόρτιση. Οι εξελίξεις προμηνύονται καταιγιστικές και το ελληνικό πολιτικό σύστημα εισέρχεται σε μια περίοδο όπου τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο.
