Του Κώστα Τζαβάρα
(Δικηγόρου και πρώην υπουργού Πολιτισμού)
Από τις απαρχές του νέου ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα έχει διαμορφωθεί μια λαμπρά και αδιάκοπη παράδοση συμβολής «ευεργετών» στην ενίσχυση της εθνικής παιδείας της χώρας. Μνημειώδη παραδείγματα είναι η Ζωσιμαία Σχολή, η Βαρβάκειος Σχολή, η Ριζάρειος και η Ιωνίδειος, τα Αρσάκεια-Τοσίτσεια εκπαιδευτήρια, η Αβερώφειος Γεωργική Σχολή, κ.ά.
Αυτές οι πρωτοβουλίες απέδωσαν λαμπρούς καρπούς και ανέδειξαν σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής επιστήμονες, καλλιτέχνες, ακαδημαϊκούς δασκάλους και πολιτικούς. Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά: δεν λειτουργούν ως υποκατάστατα της δημόσιας εκπαίδευσης αλλά συμπληρωματικά προς την κρατική δράση, καλύπτουν κενά πόρων, προάγουν και διαχέουν την καινοτομία και δημιουργούν νησίδες ποιότητας.
Δενπρόκειται για ιδιωτικά σχολεία ή σχολεία ελίτ, αλλά για δημόσια σχολεία που εντάσσονται στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, με εφαρμογή του πλαισίου λειτουργίας μέσα από δωρεά, καθώς το κράτος καλύπτει τη μισθοδοσία, οι δήμοι τα πάγια λειτουργικά, ενώ το Ίδρυμα προσθέτει πόρους και προγράμματα, δηλαδή επικαλύπτει τον δημόσιο κορμό και δεν τον αντικαθιστά.
Σε αυτή τη μακρά και λαμπρά παράδοση έρχεται να ενταχθεί η περίπτωση των Δημοσίων Ωνασείων Σχολείων με νόμο που ψήφισε η Βουλή. Η πρωτοβουλία για την ίδρυσή τους εκδηλώθηκε από το Ωνάσειο Ίδρυμα με δωρεά προς την ελληνική πολιτεία.
Με το ν. 5174/2025 η Βουλή των Ελλήνων εκύρωσε τη σύμβαση της δωρεάς, διαμορφώνοντας τη νομική βάση για τη λειτουργία των Δημόσιων Ωνασείων Σχολείων στο πλαίσιο του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.
Η εφαρμογή του νόμου αυτού εγγυάται ότι τα Ωνάσεια Σχολεία θα αποτελέσουν «νησίδες» ποιότητας στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Σε αυτές τις «νησίδες», θα έχουν δικαίωμα να συμμετάσχουν μόνον όσοι θέλουν και μπορούν, χωρίς αυτό το δικαίωμα συμμετοχής να γίνεται εμπόδιο σε όλους τους άλλους που δεν ενδιαφέρονται.
Αποτελεί ευτυχή συγκυρία το ότι ο Πύργος επελέγη μεταξύ των πόλεων που καλούνται να φιλοξενήσουν Ωνάσεια Γυμνάσια & Λύκεια. Στις δύσκολες συνθήκες που διέρχονται τα εκπαιδευτικά μας πράγματα, δεν έχουμε την πολυτέλεια να γυρίσουμε την πλάτη σε μια τόσο πολύτιμη προσφορά. Να σεβαστούμε τουλάχιστον ότι η προσφορά αυτή απευθύνεται και αφορά τις ανάγκες των νέων αυτής της πόλης, που αποτελούν το μέλλον του τόπου μας.
Χάριν του γενικού συμφέροντος της τοπικής κοινωνίας, επιβάλλεται να σταματήσουν οι εξαλλοσύνες και οι υπερβολές όσων έχουν συνηθίσει τα τελευταία χρόνια με τη φιγούρα του «κεκράκτη» να παρεμβαίνουν απρόσκλητοι στην Ιστορία μας και να ματαιώνουν σχέδια που σκοπό έχουν να βελτιώσουν ζωτικές δομές της πόλης μας. Το σχολείο πρέπει να ανταποκρίνεται στις μορφωτικές ανάγκες των μαθητών και μόνο σε αυτές.
