Της Ζωής Αναστασοπούλου
(Δικηγόρου-Περιφ. Συμβούλου )
Οι ανισότητες προκαλούν διαχρονικά ανησυχία για την κοινωνική συνοχή καθώς δημιουργούνται από λανθασμένες πολιτικές επιλογές στην πλάτη των αδυνάτων και εκτρέφουν φόβους συνακόλουθα για επιλογές ανορθολογισμού και ακραίου λαϊκισμού. Η όξυνση της φτωχοποίησης, της περιθωριοποίησης, της ψυχικής εξάντλησης από την οικονομική ταλαιπωρία που οδήγησε πλην άλλων κ η τραπεζική επιβολή, αλλά και η πρόσφατη υγειονομική κρίση, καλλιέργησαν περιβάλλον θυμού, αγανάκτησης, φόβου και ανασφάλειας στους κόλπους της κοινωνίας.
Ωστόσο εσχάτως φαίνεται πως οδηγούμαστε σε μια ποιοτικότερη διαφοροποίηση στην διαβάθμιση των ανισοτήτων, η οποία εντοπίζεται στους κόλπους της ίδιας της εργατικής τάξης. Οι ανατροπές της τελευταίας 10ετίας, οικονομικές κ υγειονομικές, φαίνεται πως δημιούργησαν μια υποκατηγορία στην εργατική τάξη και δη αυτή των επιστημόνων ελεύθερων επαγγελματιών.
Άνθρωποι που τόλμησαν στα χρόνια της κρίσης ή λίγο πριν, να δραστηριοποιηθούν ως ελεύθεροι επαγγελματίες να ανοίξουν γραφεία να στηρίξουν τις τοπικές κοινωνίες, να συμμετάσχουν την ελεύθερη οικονομία δια της παροχής των επιστημονικών τους υπηρεσιών, one man/one woman show δηλαδή, σήμερα βρίσκονται έκπτωτοι.
Στην πράξη και έπειτα από πάμπολλες παλινδρομήσεις, παύσεις εργασιών, restart και τανάπαλιν οι επιστήμονες αυτής της κατηγορίας ηλικιακά κατά κύριο λόγο σήμερα μεταξύ 28-48, φαίνεται να απεμπολούν τα περισσότερα από τα όνειρά τους για ποιοτικότερες συνθήκες διαβίωσης, οικονομική εξασφάλιση, δημιουργία οικογένειας, αγορά κατοικίας και επαγγελματικού χώρου, διεύρυνση των υπηρεσιών τους σε περισσότερα αντικείμενα, απόκτηση συνεργατών με σχέση εξαρτημένης εργασίας.
Όσο δε πιο αυτοδημιούργητοι χωρίς γονεϊκές πλάτες και εφάπαξ, τόσο περισσότερο απομακρυσμένοι από τα όνειρά τους. Όσο πιο μόνοι στον βίο τους χωρίς την συντροφική στήριξη που θα συνέβαλε ανακουφιστικά στο μοίρασμα των ευθυνών και των δαπανών διαβίωσης, τόσο περισσότερο εγκλωβισμένοι σε παγωμένη τροχιά μη ανάπτυξης.
Οι ανισότητες εν προκειμένω εντοπίζονται όχι μόνο στην ευρύτερη κατηγορία πλούσιοι-φτωχοί, αλλά αφενός ανάμεσα στους συναδέλφους επιστήμονες προγενέστερων γενεών που πρόλαβαν τις «καλές» εποχές και αφετέρου ανάμεσα στους σημερινούς δημοσίους ακόμα και ιδιωτικούς υπαλλήλους, εκείνους δηλαδή τους συνομήλικους που απολαμβάνουν τα με αγώνες κεκτημένα δικαιώματα μεν που στο σύγχρονο γίγνεσθαι τους κατατάσσουν σε προνομιούχους άλλης κλάσης δε.
Το προνόμιο της σταθερότητας του μηνιαίου εισοδήματος, το προνόμιο της αναρρωτικής άδειας, το προνόμιο της αξιοπρέπειας στην αρρώστια εν τέλει, το προνόμιο της άδειας των τόσο θεραπευτικών και θαυματουργών θερινών διακοπών, το προνόμιο της άδειας εγκυμοσύνης, το ιερό προνόμιο της άδειας μητρότητας, πατρότητας, το προνόμιο εν ολίγοις να ονειρευτείς και με τα λίγα όμως σταθερά παρέα με τα προνόμια -κ κυρίως χωρίς δαπάνες υποστήριξης μιας επαγγελματικής/επιστημονικής ειδικότητας- να «απλώσεις» τη ζωή σου.
Παρατηρούνται επομένως φαινόμενα συρρικνωμένων ζωών, αέναης εφηβείας, σταφιδιασμένων ψυχών που για να επιβιώσουν πετούν τις στερεοτυπικές προσδοκίες της ελληνικής κοινωνίας από το παράθυρο και με βρόντο κλείνουν την πόρτα στις φωνές εκείνες –των γονιών, των συγγενών, των συγκοινωνών- που τους ζητούν εμφατικά και τα ρέστα, να απολογηθούν γιατί απέτυχαν.
Ωάρια που καταλήγουν άχρηστα- αχρησιμοποίητα- σε μια χώρα που γερνάει με γοργούς ρυθμούς, ανησυχεί για το δημογραφικό της αλλά ωστόσο καταδικάζει την μισή παραγωγική της τάξη σε δημιουργικό θάνατο.
Διότι γραφεία έκλεισαν δυο σεζόν λόγω καραντίνας, διότι γελοιωδώς και με επιφύλαξη επιχορηγήθηκαν με επιστρεπτέες της ντροπής -τα κριτήρια των οποίων αναπαρήγαγαν κοινωνική αδικία καθώς, αντί να είναι τουλάχιστον οριζόντια για τα χαμηλά εισοδήματα πχ μέχρι 15.000 ευρώ ετησίως, επιστρεπτέες κάθε μήνα, αξιολογήθηκε ότι ο επαγγελματίας που δήλωσε πρόπερσι 9.000 ευρώ και πέρυσι 10.000 ευρώ είχε αύξηση εισοδήματος και άρα δεν πληρούσε τα κριτήρια. Αντιθέτως, ο επαγγελματίας με μειωμένο εισόδημα πέρυσι 33.000 ευρώ έναντι 35.000 ευρώ πρόπερσι, κρίθηκε ότι πληροί τα κριτήρια.
Διότι από τα κάπιταλ κοντρόλ και ένθεν κάνουν αγώνα να ορθοποδήσουν σε πίστα πάγου που λέγεται 24% ΦΠΑ, σε κινούμενη άμμο που λέγεται φορολογία από το πρώτο ευρώ, σε λάσπη ρουφίχτρα που λέγεται μεταβατικό στάδιο ψηφιακής διακυβέρνησης που δεν βρίσκεις κανέναν στη θέση του, δεν συνδιαλλάσσεσαι απευθείας με δημόσιο λειτουργό και αναμένεις ένα μέιλ εφόσον και εάν απαντηθεί χωρίς κενά κατανόησης, άλλως ξανά απ’ την αρχή.
Διότι εν τοις πράγμασι ο επιστήμονας ελεύθερος επαγγελματίας τέθηκε επί μακρόν σε αναστολή καθώς τα νέα δεδομένα στην διεξαγωγή των υπηρεσιών του ήταν τέτοιας φύσης που τον εμπόδισαν ή τον εμποδίζουν στην παραγωγή του έργου του.
Οι ιδιαίτερες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες επομένως της τελευταίας 10ετίας καθιερώνουν την κοινωνική τάξη του επιστημονικού προλεταριάτου «νέας κοπής» και προκαλούν new age ανισότητες όπου η διακύβευση εντοπίζεται στα προνόμια μέρους της εργατικής τάξης, τα οποία βαραίνουν πλέον περισσότερο στην αξιολόγηση μιας ποιοτικότερης διαβίωσης με όρους αφενός κοινωνικού πολιτισμού και αφετέρου κοινωνικού αποκλεισμού καθώς «ξύνουν» πληγές μιας άλλης παραγωγικής εργατικής κατηγορίας η οποία συνθλίβεται και αφήνεται αβοήθητη.
Επιπρόσθετα, εξοργιστικά φαινόμενα και πολιτικές επιλογές «Μαρίας Αντουανέτας», τουτέστιν προκλητικά φαινόμενα αυτόκλητων υπερασπιστών του παντεσπανιού, ήτοι ενδεικτικά : Πριμ παραγωγικότητας σε ευνοημένα golden boys, απευθείας αναθέσεις εκατομμυρίων ευρώ, ενεργειακή κρίση ανέμελης αντιμετώπισης χωρίς πλαφόν για τους πολλούς και μεροληπτική πολιτική ευνοιοκρατίας για τους λίγους, ενώ παράλληλα φέρτε πίσω τις επιστρεπτέες, προκαλούν όσους κάνουν αγώνα για το ψωμί, άριστοι δεύτερης κατηγορίας, με σοβαρό κίνδυνο όξυνσης και κοινωνικής απορρύθμισης.
Το χειρότερο αποπροσανατολίζουν την κρίση και το αρραγές μέτωπο της εργατικής τάξης ερεθίζοντας την ταξική συνείδηση της ως άνω πληττόμενης κατηγορίας, καθώς η έγνοια του επίσημου κράτους, όταν ενεργοποιείται κατευθύνεται συνήθως με γνώμονα την «στρογγυλοποίηση υπέρ του πελατειακού στρατού».
Άπαντα τα ανωτέρω εντοπίζονται κατά την παρατήρηση του κοινωνικού ποταμιού, όπου μια δημοκρατική κυβέρνηση οφείλει να αφουγκραστεί, να αξιολογήσει τις επί μέρους ποιοτικές παραμέτρους και να επέμβει θεσμοθετώντας δίκαια, ανάλογα και ισότιμα, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες συνθήκες, ανάγκες και συσχετισμούς που αναπτύχθηκαν την τελευταία 10ετία και συνθέτουν πλέον τον νέο κοινωνικό χάρτη. Μια δημοκρατική κυβέρνηση για όλους.
*(Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Επίκαιρα» τεύχος Σεπτεμβρίου 2022)
